Cymru Ryfedd a Chyfareddol: Murlun y Tŵr Dŵr

Dydd Mercher 20 Rhagfyr 2017

I ddathlu Blwyddyn Chwedlau 2017, mae murlun 50 troedfedd o uchder wedi ei osod ar y Tŵr Dŵr eiconig y tu allan i Orsaf Rheilffordd Caerdydd Ganolog.

Murlun y Twr Dwr

Cymru Ryfedd a Chyfareddol

Mae’r murlun syfrdanol hwn wedi ei ddadorchuddio gan Llenyddiaeth Cymru, mewn partneriaeth â Cadw, i nodi penllanw taith ‘Cymru Ryfedd a Chyfareddol’, sy’n dwyn rhai o’r hanesion hudolus a rhyfedd sydd wedi eu cofnodi ar wefan Gwlad y Chwedlau (www.gwladychwedlau.cymru) ynghyd. Darluniwyd y murlun gan yr artist Pete Fowler, sydd yn fwyaf adnabyddus am ei waith celf ar gloriau albymau y Super Furry Animals. Mae’r gwaith celf bywiog yn dathlu ac arddangos hanes chwedlonol Cymru, ac yn rhoi gwledd i’r llygaid i ymwelwyr a phreswylwyr fel ei gilydd. Bydd y murlun lliwgar yn arddangos creadigrwydd cyfoes Cymru drwy gydol 2018 a 2019 wrth i Gaerdydd groesawu llif o ymwelwyr o bob cwr o’r byd i ddigwyddiadau megis y Volvo Ocean Race.

Mae’r murlun wedi ei ysbrydoli gan rai o chwedlau enwocaf Cymru, yn benodol Y Mabinogion; y straeon llafar hynafol hynny a gofnodwyd yn yr Oesoedd Canol. Mae’n cynnwys y cawr Bendigeidfran - Brenin Prydain - a frwydrodd yn erbyn y Gwyddelod, a’r union ŵr y bu ei ben gwahanedig yn siarad gyda’i ddynion am wyth-deg-saith o flynyddoedd. Yno hefyd gwelwn Flodeuwedd, y ferch o flodau, a grëwyd gan y dewin Gwydion fel gwraig i Lleu, ond a drawsnewidiwyd yn dylluan fel cosb am geisio lladd ei gŵr. Cawn gwrdd â Rhiannon, sy’n marchogaeth ei cheffyl yn well ac yn gryfach na marchogion gorau Pwyll, Pendefig Dyfed. Bydd darlun o’r carw nodedig, a laddwyd gan helgwn rhyfeddol Arawn - Brenin Annwn. Ffigwr amlwg arall yn y darluniau ydi’r frân, sy’n ymddangos yn gyson drwy’r straeon fel cennad marwolaeth.


Cymru Ryfedd a Chyfareddol
Yn ystod yr Hydref, aeth yr artist Pete Fowler a 30 o awduron blaenllaw megis Patrick Jones, Emily Blewitt ac Aneirin Karadog ar daith i ddarganfod rhai o straeon rhyfeddaf Cymru gydag ychydig o gymorth gan Yr Athro Sioned Davies, sy’n arbenigwr ar Y Mabinogion. Gan ymweld â chwe lleoliad, bu Pete a’r awduron gwadd yn gweithio ag aelodau o’r gymuned ar safleoedd Cadw i greu gweithiau celf newydd wedi eu seilio ar chwedlau lleol arbennig. Bydd murluniau deniadol Pete yn cael eu harddangos ym mhob lleoliad, yn portreadu’r iasol, yr erchyll, y trasig a’r hudolus – gweler www.gwladychwedlau.cymru am ragor o wybodaeth am y daith. Derbyniodd artistiaid dros £34,000 trwy fod yn rhan o’r prosiect hwn.

Mae Murlun y Tŵr Dŵr yn dathlu Cymru Ryfedd a Chyfareddol yng nghalon ein prif ddinas.
Dywedodd Lleucu Siencyn, Prif Weithredwr Llenyddiaeth Cymru: “Mae Cymru Ryfedd a Chyfareddol wedi bod yn brosiect arbennig sy’n cyfuno ysgrifennu creadigol, celf weledol, chwedleua, a hyfforddiant ar gyfer awduron yn chwech o leoliadau Cadw o amgylch Cymru. Pa well ffordd i ddod â’r daith chwedlonol hon i ben, na thrwy ddadorchuddio’r murlun trawiadol hwn yng nghanol y brifddinas? Ewch draw i Gaerdydd Ganolog os yw o fewn eich cyrraedd i gael cip arno – fedrwch chi ddim ei fethu!”
Dywedodd Andy Thomas, cyfarwyddwr rheoli llwybr Network Rail yng Nghymru a’r Gororau: “Mae’r rheilffordd yn cefnogi twf economaidd, a gwell cyswllt rhwng pobl, busnesau a chymunedau.

“Gyda niferoedd teithwyr yn tyfu o un flwyddyn i’r llall, mae gan Caerdydd Ganolog ran allweddol wrth groesawu ymwelwyr i’r ddinas, ac rydym ni’n hynod o falch o gael cefnogi’r murlun deniadol hwn.”

Mae argraffiad cyfyngedig o brintiau o Furlun y Tŵr Dŵr, wedi eu harwyddo gan Pete Fowler, ar gael o: www.gwladychwedlau.cymru/locations/water-tower-cardiff-central-railway-station. Bydd yr elw yn cael ei ddefnyddio ar gyfer gweithdai ysgrifennu creadigol gyda chymunedau sydd wedi eu ymyleiddio.

Mae’r prosiect hwn yn bartneriaeth rhwng Llenyddiaeth Cymru, Allotment Creative Development Services, Cadw, Trenau Arriva Cymru a Gardners. Cefnogir y prosiect gan Cadw, Llywodraeth Cymru drwy Gronfa Arloesi Cynnyrch Twristiaeth Croeso Cymru fel rhan o Flwyddyn y Chwedlau 2017, y Foyle Foundation a FOR Cardiff.