Effaith aruthrol y Ddraig ar dwristiaeth Cymru

Dydd Gwener 28 Hydref 2016

Ffigurau ymwelwyr yn uwch nag erioed o’r blaen wrth i deuluoedd heidio i weld y greadigaeth enfawr

Y Ddraig yng Nghastell Biwmares

Y Ddraig yng Nghastell Biwmares

Wrth i Gastell Rhaglan groesawu Draig eiconig Cadw, bydd Llywodraeth Cymru yn rhyddhau ffigurau ymwelwyr newydd sy’n dangos tymor a dorrodd pob record o ganlyniad uniongyrchol i daith y Ddraig ar draws ei safleoedd hanesyddol.  

Mae ffigurau ymwelwyr a ryddhawyd gan Lywodraeth Cymru (28 Hydref) yn dangos bod 135,000 o deuluoedd wedi ymweld â safleoedd Cadw rhwng Gorffennaf a Medi. Mae hyn yn cynyddu’r nifer i gyfanswm o dros 600,000 — y nifer uchaf a gofnodwyd erioed am y chwarter hwn.

Aeth ymgyrch Anturiaethau Hanesyddol Cadw yn firal ar Ddydd Gŵyl Dewi ar ôl i’r Ddraig gael ei gweld, yn annisgwyl, yn torri drwy amddiffynfeydd Castell Caerffili. Bu’r Ddraig wrthi drwy’r haf yn teithio i gestyll eiconig ledled Cymru. Yn ôl Cadw, arweiniodd hyn at gynnydd o 22% o deuluoedd yn ymweld â’r safleoedd, o’i gymharu â’r un chwarter y llynedd — o 110,885 yn 2015 at fwy na 135,173 y flwyddyn hon.

Yn ogystal â’r ymweliad annisgwyl ar Fawrth 1af yng Nghaerffili, crëwyd fideo CGI, a gafodd ei rhyddhau yn union cyn gwyliau’r haf. Roedd y fideo hon, a grëwyd gan fyfyrwyr Prifysgol De Cymru, yn dangos y safleoedd lle byddai’r Ddraig yn ymweld â nhw ar ei thaith, a chafodd ei gweld gan fwy na 1.5 miliwn o bobl.  

Denodd y Ddraig 121,000 o ymwelwyr i’r safleoedd ar ei thaith, gan aros am ychydig yng Nghastell Fflint, Castell Caerffili, Castell Cas-gwent, Castell Biwmares, Castell Rhuddlan, Castell Cydweli, Castell Caernarfon a Chastell Harlech — cynnydd o 86% ar draws y safleoedd hyn o’i gymharu â 2015.

Croesawyd y ffigurau gan Ken Skates, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a Seilwaith Cymru, yn cynnwys Diwylliant, Twristiaeth a Threftadaeth. Meddai: “Mae’r chwarter hwn wedi dod â llwyth o lwyddiannau nodedig i safleoedd Cadw ledled Cymru.

“Torrwyd y record flaenorol, a sefydlwyd record newydd sbon yn hanes Cadw, wrth i’r cestyll, abatai a chofadeiladau hanesyddol eraill groesawu'r nifer fwyaf o ymwelwyr erioed rhwng Gorffennaf a Medi.

“Mae’n dangos bod syniadau arloesol fel Draig Cadw yn help i danio diddordeb o’r newydd yn ein treftadaeth, ac mae hyn nid yn unig yn cael effaith bositif ar ein hamgylchedd hanesyddol, ond hefyd ar yr economi’n gyffredinol yng Nghymru.

“Mae’r ffigurau hyn yn parhau i ddangos gwir werth ac arwyddocâd atyniadau treftadaeth, a’u lle pwysig o fewn arlwy twristiaeth Cymru.

“Gobeithio y bydd y safleoedd eiconig hyn yn parhau i ysbrydoli pobl Cymru a thwristiaid fel ei gilydd, i ddarganfod diwylliant a threftadaeth Cymru am weddill Blwyddyn Antur Cymru 2016.”

Aeth y Ddraig yn gyntaf i Gastell Fflint, adfail o’r 13 ganrif, a chroesawodd 2,000 o ymwelwyr yn ystod ei hymweliad deuddydd yng Ngorffennaf.

Cafodd 17,000 o bobl gwrdd â’r Ddraig yng Ngogledd Cymru, yng Nghestyll Rhuddlan a Biwmares — cynnydd yn nifer yr ymwelwyr o 685% yn safle Rhuddlan a 71% ym Miwmares.

Roedd y Ddraig yn boblogaidd iawn hefyd ar safleoedd yn Ne Cymru, gan ddenu 82,468 o ymwelwyr yn ystod y cyfnod yn ei chartref cyntaf yng Nghastell Caerffili, 9,157 o ymwelwyr yng Nghastell Cas-gwent a 5,769 o ymwelwyr yng Nghastell Cydweli — mwy na dwbl y ffigur y llynedd.  

Bu ei hymweliad am ddiwrnod yn Sgwâr Tref Caernarfon, yn ddigon i gynyddu nifer yr ymwelwyr i’r castell o 30% y diwrnod hwnnw. Yng Nghastell Harlech, lle treuliodd y Ddraig weddill mis Medi, denwyd 36% yn fwy o ymwelwyr.  

Bu’r daith yn ysbrydoliaeth i filoedd o ymwelwyr fynd i weld y cerflun a’i amgylchedd hanesyddol dramatig yn agos. Roedd hyn hefyd o les mawr i’r cymunedau lleol — roedd nifer o fusnesau lleol wrth ymyl y cestyll yn dweud bod eu busnesau wedi elwa diolch i’r ymwelwyr ddaeth i’w hardal.

Meddai Lynne Evans, perchennog Caffi Glanmors yng Nghaerffili: “Roedd y caffi’n orlawn yn ystod pythefnos olaf mis Gorffennaf — doedden ni ddim yn deall pam ein bod ni mor brysur nes i ni sylweddoli bod y Ddraig yn ôl yn y Castell!

“Fe gawson ni gannoedd o deuluoedd yma o bob man, pobl leol Caerffili a phobl mor bell i ffwrdd â Chaerdydd — roedd hi’n wych ei gweld hi mor brysur yn y caffi. Roedd ‘na rhyw fwrlwm yn y dref wrth i’r bobl siarad am y ddraig, ac roedd caffi Glanmors yn sicr wedi elwa o hyn.”

Dywedodd Debbie Lewis, rheolwraig WH Smith yng Nghaerffili: “Roedd hi’n beth braf iawn bod Caerffili’n rhan o ddigwyddiad mor amlwg ac yn destun siarad i gymaint o bobl yng Nghymru. Roedd hi fel petai bawb yn y gymuned yn siarad am y ddraig, ac roedd y siop yn brysur iawn diolch i’r ddraig.

“Fe welson ni gynnydd amlwg hefyd yn nifer y twristiaid, a chwrdd â chwsmeriaid o rannau eraill o’r DU, America, Canada a China hyd yn oed — pawb yn llawn cyffro i gwrdd â’r ddraig.”

Yn ôl Arolwg Ymwelwyr Croeso Cymru diweddar, mae tirwedd hanesyddol yn rhan annatod o arlwy twristiaeth Cymru, gyda 42% o’r rhai a holwyd wedi ymweld â chastell neu safle hanesyddol yn ystod eu hymweliad.

Mae ffigurau ymwelwyr y tymor hwn wedi cael effaith bositif hefyd ar aelodaeth Cadw, sydd gyda’r gorau erioed. Erbyn hyn, mae gan Cadw 29,000 o aelodau — cynnydd o 18% o’i gymharu â’r un adeg y llynedd.

Beth sy’n ddiddorol am 2016 ydy mai tocyn aelodaeth teulu oedd yr un mwyaf poblogaidd. Mae bron i 25% o holl aelodau Cadw erbyn hyn yn deuluoedd - dyma’r gyfran uchaf ar unrhyw adeg ers sefydlu Cadw 31 mlynedd yn ôl.

Bydd y Ddraig yn aros yng Nghastell Rhaglan tan 14eg Tachwedd, cyn ymlusgo ymlaen at  safle arall yn ddiarwybod. Gall ymwelwyr sydd eisiau cwrdd â’r bwystfil yng Nghastell Rhaglan, ei weld drwy dalu’r tál-mynediad arferol.

Ystadegau ymwelwyr Cadw ym mhob safle: Gorffennaf–Medi 2016

• Castell Fflint: 2,000
• Castell Caerffili: 55,520
• Castell Cas-gwent: 27,750
• Castell Biwmares: 41,842
• Castell Rhuddlan: 17,329
• Castell Cydweli: 18,719
• Castell Caernarfon: 97,574
• Castell Harlech: 53,201