Dathliad o brosiect celf preswyl yng Nghaer Rhufeinig Segontium, Caernarfon

Dydd Llun 01 Rhagfyr 2014

  • Manon Awst yn Caer Rufeinig Segontium

    Manon Awst yn Caer Rufeinig Segontium

  • Caer Rufeinig Segontium

    Caer Rufeinig Segontium

Daeth pobl Caernarfon ynghyd i weld uchafbwynt prosiect celf preswyl sydd wedi digwydd dros y chwe mis diwethaf yng Nghaer Rufeinig Segontium ar ddydd Gwener 28 Tachwedd, oedd yn cynnwys arddangosiad cyntaf o’r ffilm COF, ffilm a ddatblygwyd yn ystod cyfnod preswyl yr artist Manon Awst.

Bu Manon Awst, artist lleol sy’n adnabyddus ledled y byd, yn trafod ei hamser ar y safle wrth i’w chyfnod preswyl ddirwyn i ben, yn ogystal â dangos COF — ffilm sy’n gwneud osgo, ac sy’n rhoi gwedd fodern ar y safle hynafol.

Penodwyd Manon gan Cadw a Chyngor Celfyddydau Cymru fel artist preswyl am chwe mis yng Nghaer Segontium, Caernarfon, ym mis Mehefin 2014.

Bwriad y cyfnod preswyl yw cyfuno arfer gelfyddydol a gwerthfawrogiad am gelf  gyda dealltwriaeth a dehongliad o dreftadaeth, ac mae Manon wedi gweithio yn y gymuned leol i greu cysylltiadau rhwng celf a threftadaeth, ac er mwyn dod â’r gaer Rufeinig bwysig hon yn fyw drwy gyfrwng celf.

Mae disgyblion o Ysgol yr Hendre, grŵp ieuenctid Cofis Bach a thrigolion lleol wedi cymryd rhan mewn  gweithdai i greu ymyriadau celfyddydol gwahanol, gan gynnwys perfformiadau, baneri a cherfio cerrig.

Yn ogystal â’r gweithdai, mae digwyddiadau gyda’r hwyr yng nghwmni artistiaid, ynghyd â sgyrsiau gydag archeolegwyr a haneswyr lleol oll wedi cyfrannu at ddarn terfynol Manon, a’i hysbrydoli i greu’r ffilm, sy’n cynnig golwg newydd eithriadol o ddiddorol ar yr olion Rhufeinig.

Meddai Tristian Jones, Swyddog Treftadaeth Caer Rufeinig Segontium: ‘Mae’r prosiect hwn wedi bod yn ysbrydoledig,  ac wedi hawlio sylw pawb a gymerodd ran. Rydw i’n siŵr y bydd yn aros yn y cof ac yn dylanwadu ar ymwelwyr am flynyddoedd lawer.’

Cychwynodd y digwyddiad gyda chyfle i weld y gwaith celf a grëwyd gan blant a phobl ifanc lleol mewn gweithdy gyda Cofis Bach i ddwyn y cyfnod preswyl i ben. Cafwyd gyflwyniadau am Segontium, y cyfnod preswyl a sut y gall celf helpu i gynnig golwg newydd ar safleoedd archeolegol, ac yna dangoswyd y ffilm.

Meddai Tami Gwyn o Cofis Bach: “Mae wedi bod yn bleser i fod yn rhan o’r prosiect hwn, ac mae’r plant i gyd wedi mwynhau’r gweithdai ac wrth eu boddau yn cael dylunio eu crysau-t, fydd yn gofnod parhaol o’r hwyl a gafon nhw.’

Ychwanegodd Laurence Smith, Pennaeth Adfywio Cadw: ‘Mae’n wych gweld y cyffro a’r mwynhad yma heno, ac mae’r prosiect hwn wedi creu ymdeimlad o berthyn a balchder i’r gymuned leol ac i bawb gymerodd ran.'

Ganwyd Manon yng Nghaernarfon ac ar ôl iddi gwblhau cwrs Sylfaen Celf yng Ngholeg Menai, astudiodd Bensaernïaeth yng Ngholeg Emmanuel, Prifysgol Caergrawnt. Dychwelodd i’w thref enedigol yng ngogledd-orllewin Cymru yn 2007 i ddilyn ei galwedigaeth gelf rhyngddisgyblaethol, ochr yn ochr â’r artist a chyfarwyddwr theatr o’r Almaen, Benjamin Walther.

Manon yw’r ail artist i’w phenodi fel rhan o raglen dros dair blynedd sy’n cael ei datblygu a’i chyllido gan Cadw a Chyngor Celfyddydau Cymru. Lucy Harvey oedd yr artist cyntaf i’w phenodi i’r prosiect ym mis Mawrth 2014, a threuliodd hithau’i chyfnod preswyl o chwe mis yn Abaty Glyn y Gores, Llangollen, yng ngogledd-ddwyrain Cymru. Ceir arddangosfa o waith Lucy yn yr abaty ar hyn o bryd.