Adeiladau hanesyddol Cymru ar deledu. Beth yw’ch stori chi?

Dydd Mercher 29 Chwefror 2012

Pobl yng Nghastell Caerffili

Pobl yng Nghastell Caerffili

O’r brwydrau cynnar a greodd y genedl i gweryla gwleidyddol canoloesol ac egin y chwyldro diwydiannol, mae cyfres arloesol BBC Cymru Wales The Story of Wales, sy’n cael ei chyflwyno gan Huw Edwards, yn cynnwys nifer o safleoedd hanesyddol dan ofal Cadw, gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru. Yn y rhifyn cyntaf, a chafodd ei ddarlledu ar ddydd Llun 27 Chwefror am 9pm, fe welwyd Cromlech Pentre Ifan (Sir Benfro), Cromlech Bryn Celli Ddu (Sir Fôn), Baddonau Rhufeinig Caerllion, Tref Rufeinig Caerwent, a Chaer Rufeinig Segontiwm (Caernarfon). Bydd yr ail rifyn yn cael ei ddarlledu ar ddydd Iau 1 Mawrth am 9pm.

Fel rhan o’r dathliadau i nodi darlledu’r gyfres, bydd pob un o’r safleoedd yn y rhaglen sy’n cael eu rheoli gan Cadw yn cael eu cynnwys yn rhaglen mynediad am ddim Dydd Gŵyl Dewi, 1af o Fawrth. Mae’r safleoedd yn cynnwys Castell Harlech, Castell Caernarfon, Castell Caerffili, Castell Coch a Phlas yr Esgob, Tyddewi. Bydd Huw Lewis, y Gweinidog dros Dreftadaeth, Tai ac Adfywio yn ymweld â Chastell Rhuddlan ar y 1af o Fawrth a bydd côr plant o Ysgol y Castell, Rhuddlan yn ymuno ag o rhwng 2pm a 2.30pm.

Bydd digwyddiadau Story of Wales arbennig hefyd yn cael eu cynnal yng Nghastell Caernarfon ar ddydd Sadwrn 3 Mawrth ac yng Nghastell Caerffili ar ddydd Sul 4 Mawrth.

Bydd Yr Ardalydd a'r Heneb yng Nghastell Caerffili yn cynnwys Marcwis Bute yn archwilio adfeilion ei gastell. Ymunwch ag o ar deithiau tywys drwy gydol y dydd wrth iddo ddatguddio ei gynlluniau ar gyfer ailadeiladu mewn symffoni o garreg oddeutu 1890.

Yng Nghastell Caernarfon, bydd Adeiladu Castell yn caniatáu i ymwelwyr i ddysgu am grefftau a diwydiannau oedd y tu ôl i gampwaith Edward I, y castell yng Nghaernarfon. Bydd y Brifysgol Agored hefyd yn bresennol ac yn gwahodd ymwelwyr i sesiwn fer o’r enw 'What's special about your icons and how do they feed into ideas about Wales and Welshness?' Bydd cyfle i edrych ar luniau a chael sgwrs gyda thiwtor a chyfranogwyr eraill. Hefyd, bydd yna gyfle i ysgrifennu darn byr am eich eicon Cymreig chi.

Bydd The Story of Wales yn olrhain hanes y genedl Gymreig o 30,000 mlynedd yn ôl hyd heddiw. Mae partneriaid eraill yn y gyfres yn cynnwys Prifysgol Agored Cymru, Amgueddfa Cymru-National Museum Wales, Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chasgliad Gwerin Cymru.

Mae The Story of Wales yn dechrau ag adluniad o’r claddu dynol cynharaf sy’n hysbys yng Ngorllewin Ewrop - cloddiad ‘Red Lady’ Paviland - 30,000 mlynedd yn ôl. Mae’r stori’n cynnwys hanes Hywel Dda yn uno Cymru dan un gyfraith, Cymry yng nghalon y frenhiniaeth Duduraidd, newidiadau enfawr yn y wlad wrth i’r gweithfeydd glo a haearn ffynnu - pan roedd arloesedd technolegol ac addysgol yn golygu bod Cymru yn arwain y byd yn ystod y Chwyldro Diwydiannol - hyd at ddatganoli yn y cyfnod presennol.

Dywedodd Huw Lewis, “Bydd y gyfres hon gan BBC Cymru Wales yn dangos hanes rhyfeddol ac unigryw ein gwlad i gynulleidfaoedd newydd, hen ac ifanc.

“Mewn amseroedd caled fel hyn mae hi’n hawdd anghofio anawsterau’r gorffennol, ond diolch i ymdrechion nifer o unigolion a’r adeiladau oedden nhw’n byw ynddyn nhw mae gennym ni etifeddiaeth hanesyddol gyfoethog, cystal ag unrhyw wlad yn y byd.”