Storïau Arswyd Safleoedd Hanesyddol Cymru adeg Calan Gaeaf

Dydd Iau 25 Hydref 2012

Storïau arswyd safleoedd hanesyddol Cymru adeg Calan Gaeaf

Storïau arswyd safleoedd hanesyddol Cymru adeg Calan Gaeaf

Chwarae cast-ta-ceiniog ymhlith y cymdogion, cerfio pwmpenni a thwco afalau neu adrodd storïau am fwganod a gwylio ffilmiau arswyd - beth bynnag fo’ch cynlluniau Calan Gaeaf, i gael profiad gwirioneddol arswydus dewch i un o safleoedd hanesyddol Cadw, lle mae’r storïau am fwganod a’r chwedlau yn frith.

Mae Castell Cas-gwent yn 945 oed, mae ganddo’r drysau pren hynaf mewn castell yn Ewrop, ac mae’n gartref i ddigon o ddigwyddiadau arswydus a dirgel. Maen nhw wedi gweld ysbryd Henry Marten - carcharor i Charles II yn ôl ym 1668, ac wedi clywed rhywun yn curo’n drwm ar ddrysau’r castell. Mae’r darnau mewn set gwyddbwyll o dan glo wedi symud drwy ryw fodd dirgel, ac mae rhai wedi clywed aroglau winwns yn coginio yng nghefn siop y castell, lle'r oedd cegin y castell yn arfer bod. Mae eraill wedi teimlo ‘mannau oer’ yma ac acw drwy’r castell, sydd o bosibl yn arwydd o anfadwaith yn y gorffennol? Gall ymwelwyr ganfod byd dirgel chwedlau Cymru yn ystod digwyddiad Gwrachod a Dewiniaid Castell Cas-gwent ar 27 - 28 Hydref.

Mae Castell Rhaglan, un o’r cestyll canoloesol olaf i gael ei godi yng Nghymru, wedi gweld sawl digwyddiad bwganllyd. Ysbryd y Bardd yw’r enwocaf a’r un sydd wedi’i weld amlaf. Mae’n debyg iddo gael ei ddal ar gamera yn y 1980au, ac mae’n dal i gael ei weld o amgylch y castell heddiw. Yn ôl rhai, mae’r Bardd yn gofalu am lawysgrifau Celtaidd cysegredig, sydd efallai wedi’u cuddio mewn twnnel cyfrinachol ers Rhyfel Cartref Lloegr. Mae rhai yn awgrymu bod y Bardd yn ymddangos er mwyn ceisio datgelu’r llawysgrifau. Mae marchog ac arglwydd Cymreig ifanc wedi’u gweld gan rai ymwelwyr dros y blynyddoedd, ac ar adegau mae cerddoriaeth ‘hen-ffasiwn’ wedi’i chlywed yn y neuadd fawr. Gall ymwelwyr ddysgu mwy yn ystod Taith Hanesion Bwganod Castell Rhaglan ddydd Llun 29 Hydref a’r Darlun Mawr -Inc yr Oesoedd Canol ar 30 Hydref.  

Castell Biwmares yw’r castell perffeithiaf ei dechneg ym Mhrydain a’r un olaf i’w godi gan Edward I yn y Gogledd. Mae sawl digwyddiad dieithr wedi bod yn y castell gan gynnwys llafarganu rhyfedd yn y capel, y teimlad eich bod yn cael eich gwylio yn y coridorau hir ac ymdeimlad llethol o unigrwydd y mae ymwelwyr â’r castell a’i diroedd wedi sôn amdano. Mae pobl wedi sôn hefyd eu bod wedi clywed sgrechfeydd gofidus.  Gwahoddir yr ymwelwyr i weld eu hunain a allan nhw glywed y sgrechian neu deimlo’r ias yng nghoridorau’r castell.  Mae Castell Biwmares yn cynnal Diwrnod o Hwyl Calan Gaeaf ar 27 a 28 Hydref.

Mae Castell Edward I yn Rhuddlan, ar lannau afon Clwyd, wedi gweld llawer o dywallt gwaed yn ei ddydd. Un stori werin adnabyddus yw hanes y marchog a’r plufyn gwaetgoch. Roedd priodas i fod i gael ei chynnal rhwng tywysoges o’r Gogledd a thywysog o’r De, er mwyn uno’r ddwy ardal.  Daeth y marchog a’r plufyn gwaetgoch i’r briodas ac ennill calon y dywysoges, cyn lladd ei thad a’r tywysog. Gymaint oedd y dychryn i’r dywysoges nes bod ei hysbryd yn cael ei weld yn crwydro’r castell, yn galw am ei thad a’r tywysog.  Gall ymwelwyr fwynhau rhagor o hwyl yr ysbrydion yn Rhuddlan ddydd Mercher 31 Hydref yn ystod Diwrnod Arswyd Rhuddlan, pan fydd digon o weithgareddau iasoer i’r teulu cyfan eu mwynhau.

Mae uchafbwyntiau’r digwyddiadau i’w gweld isod ac mae rhestr lawn ar gael yn www.cadw.cymru.gov.uk  Gallwch hefyd ‘hoffi’ Cadw ar Facebook a dilyn @CadwCymru ar Twitter i gael y newyddion diweddaraf.

Digwyddiadau Calan Gaeaf Cadw:

Dydd Sadwrn 27 Hydref – Dydd Sul 28 Hydref, 11.00am – 4.00pm

Gwrachod a Dewiniaid Cymreig, Castell Cas-gwent

Bydd gwrachod gwyn a dewiniaid Cymreig yn creu swynau a dognau llesol ar gyfer cyfnod llwm y gaeaf. Darganfyddwch fyd hudol mythau a chwedlau Cymreig sy'n ymwneud â dewiniaeth a hudoliaeth. Rhaid talu’r pris mynediad arferol. Ffoniwch 01291 624065 i gael rhagor o wybodaeth neu ewch i www.cadw.cymru.gov.uk
http://cadw.wales.gov.uk/events/allevents/6400520/?lang=cy

Dydd Llun 29 Hydref, 7pm – 8.30pm

Taith Hanesion Bwganod Castell Rhaglan

Dewch i ddilyn y daith arswyd dan olau’r lleuad a chlywed am yr holl ysbrydion sydd wedi’u gweld a’r hen hanes gwaedlyd.  Cynghorir yr ymwelwyr i wisgo esgidiau addas a dillad cynnes  a dod â thortsh.  Pris y tocynnau yw £7.50 y person.  I gael rhagor o wybodaeth ac i archebu tocynnau ffoniwch 01291 690228 neu ewch i www.cadw.cymru.gov.uk

Dydd Mawrth 30 Hydref, 10am – 4pm

Y Darlun Mawr – Inc yr Oesoedd Canol, Castell Rhaglan

Fel rhan o ymgyrch y Darlun Mawr, dewch i ddysgu mwy am galigraffeg a sut roedd pennau canoloesol yn cael eu gwneud. Gall y plant dynnu eu lluniau Calan Gaeaf iasoer eu hunain hefyd. Bydd yr holl ddefnyddiau’n cael eu darparu. I gael rhagor o wybodaeth ffoniwch 01291 690 228 neu ewch i http://cadw.wales.gov.uk/events/allevents/6719577/?lang=cy

Dydd Sadwrn 27 Hydref, 9.30am – 5pm a dydd Sul 28 Hydref, 11am – 5pm

Diwrnod llawn hwyl gyda thema Calan Gaeaf, Castell Biwmares

Diwrnod llawn hwyl a gemau gyda thema Calan Gaeaf i blant. Ymunwch â'r helfa sborion ysgerbwd a chrëwch eich bag Cast neu Geiniog eich hun. Mae'r gweithgareddau crefft difyr yn siŵr o godi ias. Peidiwch ag oedi, os byddwch yn ei golli, byddwch yn colli allan! Ffoniwch 01248 810 361 i gael rhagor o wybodaeth neu ewch i www.cadw.cymru.gov.uk / http://cadw.cymru.gov.uk/events/allevents/?lang=cy&site=6468266

Dydd Mercher 31 Hydref, 10-4pm (gweithgareddau 12-4pm)

Diwrnod Arswydus, Castell Rhuddlan

Ymunwch â ni am ddiwrnod llawn gweithgareddau dychrynllyd i'r holl deulu eu mwynhau.
Gwisgwch eich gwisg Calan Gaeaf eich hun - ac fe gewch chi anrheg arswydus!  Ffoniwch 01745 590 777 i gael rhagor o wybodaeth, neu ewch i www.cadw.cymru.gov.uk / http://cadw.wales.gov.uk/events/allevents/6626895/?skip=1&lang=cy

I gael rhagor o wybodaeth am safleoedd Cadw a’r hyn sy’n digwydd yn eich ardal chi dros y gwyliau hanner tymor, ewch i www.cadw.cymru.gov.uk  Gallwch hefyd ‘hoffi’ Cadw ar Facebook a dilyn @CadwCymru ar Twitter i gael y newyddion diweddaraf.