Cyngor Celfyddydau Cymru yn uno â Cadw i lansio Rhaglen tair blynedd i Artistiaid Preswyl

Dydd Mawrth 14 Mai 2013

Mae rhaglen newydd sbon o breswyliadau sy’n anelu at ddatblygu arferion artistiaid ac ennyn diddordeb cynulleidfaoedd a chymunedau yn y broses greadigol wedi’i lansio mewn partneriaeth rhwng Cadw, sef gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru, a Chyngor Celfyddydau Cymru.

Cyngor Celfyddydau Cymru yn uno â Cadw i lansio Rhaglen tair blynedd i Artistiaid Preswyl

Cyngor Celfyddydau Cymru yn uno â Cadw i lansio Rhaglen tair blynedd i Artistiaid Preswyl

Mae rhaglen newydd sbon o breswyliadau sy’n anelu at ddatblygu arferion artistiaid ac ennyn diddordeb cynulleidfaoedd a chymunedau yn y broses greadigol wedi’i lansio mewn partneriaeth rhwng Cadw, sef gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru, a Chyngor Celfyddydau Cymru.

Bydd y rhaglen yn  hybu rhagoriaeth ac arloesi mewn celf ac mewn dehongli treftadaeth yn y byd cyhoeddus, gan osod safon wrth galon y gweithgareddau a’r deilliannau.

Enynnodd yr alwad am artistiaid lawer iawn o ddiddordeb, a nifer calonogol o geisiadau gan artistiaid cymhwysol sydd wedi ennill eu plwyf.  Mae’r ymgeisydd llwyddiannus, Lucy Harvey, eisoes wedi dechrau ar ei siwrnai ar safle hanesyddol gwefreiddiol Abaty Glyn-y-groes. Mae safle llonydd tangnefeddus Abaty Glyn-y-groes yn nodweddiadol o’r safleoedd eraill oedd yn cael eu dewis gan urdd lem y Sistersiaid. Mae’r abaty ei hun yn cynnwys llawer o nodweddion pensaernïol gwreiddiol a hardd, gan gynnwys gwaith maen fel y ffenestri crwn. Mae yna gasgliad hefyd o gerrig coffa cerfiedig sy’n dyddio o’r Oesoedd Canol.

Gan atseinio crefftwaith a chreadigedd y mynachod eu hunain a’r rhai sydd wedi trwsio ac wedi adfer yr abaty wedyn, mae Lucy Harvey yn ymgymryd â’i chyfnod preswyl yn yr Abaty i ystyried a chreu gwaith newydd. Cafodd Lucy Harvey ei hyfforddi’n wreiddiol mewn gemwaith; erbyn hyn mae’n defnyddio’i diddordeb mewn pethau bach i greu arteffactau cywrain sydd wedi’u hysbrydoli gan storïau cudd. Bydd yn gweithio yng nghyd-destun yr abaty, gan adael i’w hanes ddylanwadu arni a defnyddio’r safle fel storfa i’w chreiriau cyfoes.

Dywedodd Lucy: 'Yn y fan yma dwi am ymateb i natur dameidiog adfeilion yr Abaty a hynny drwy osodiadau cyfnewidiol sy’n chwarae â lliwiau, deunyddiau a naratifau.'

Rhwng Ebrill a chanol Awst mae’n bosibl y bydd yr ymwelwyr ag Abaty Glyn-y-groes yn dod ar draws eitemau gogleisiol sydd wedi’u cerfio ac wedi’u gwneud â llaw, wrth iddyn nhw grwydro’r adfeilion. Ffrwyth gwaith Lucy fydd y rhain, yn sgil cyfnod o ymchwilio ac ymdrwytho yn hanes a threftadaeth yr Abaty. Bydd Lucy yn tynnu ei hysbrydoliaeth o storïau megis y ffordd y byddai’r mynachod Sistersaidd yn byw, cyfnod diddymu’r mynachlogydd a’r modd y mae’r ymwelwyr yn cysylltu â’r Abaty heddiw.

Dywedodd Roger Farnham, Prif Geidwad Abaty Glyn-y-groes:

'Rydyn ni wrth ein bodd yn cael croesawu Lucy i’r heneb wych yma. Mae creu cysylltiad rhwng y celfyddydau a threftadaeth, a dod â’n henebion yn fyw drwy’r celfyddydau yn un o amcanion Cadw, ac mae dod ag artist i mewn i’r heneb yn gyfle cyffrous inni wneud hynny. Allwn ni ddim aros i weld sut bydd Lucy’n dehongli’r safle gwefreiddiol yma!'

Mae Lucy, o Fanceinion, yn arddangos yn gyson ledled y Deyrnas Unedig ac yn rhyngwladol, ac mae enghreifftiau o’i gwaith gan gasgliadau cyhoeddus a phreifat. Hi yw’r artist preswyl cyntaf yn y rhaglen arfaethedig o breswyliadau ar amryw o safleoedd o dan feddiant a rheolaeth Cadw ledled Cymru.

Dywedodd Nathalie Camus, Rheolwr y Portffolio, Cyngor Celfyddydau Cymru:

'Mae’r rhaglen yn fenter gyffrous sy wedi cael ei datblygu drwy bartneriaeth strategol rhwng Cyngor Celfyddydau Cymru a Cadw, ac mae’n sylfaen ar gyfer creu prosiect arloesol yn y celfyddydau a threftadaeth. Mae ymyriadau llwyddiannus gan artistiaid yn y byd cyhoeddus yn aml yn codi cwestiynau ynglŷn â deinameg ein perthynas ni â bro, cymuned, a pherchnogaeth ac weithiau maen nhw’n mynnu ein bod ni’n cymryd rhan er mwyn bod yn ddinesydd gweithredol.'

Mae’r prosiect i artistiaid preswyl yn deillio o ymrwymiad Cadw i gydweithio â’r celfyddydau, sef ymrwymiad y manylir arno yn Fframwaith Celfyddydau a Threftadaeth Cadw. Drwy gydweithio â’r celfyddydau mae Cadw yn ceisio cynyddu gwerthfawrogiad, dealltwriaeth a bywiogrwydd y safleoedd sydd o dan ei ofal, gan gysylltu â chynulleidfaoedd cynyddol a gwahanol.

Gall aelodau'r cyhoedd gwrdd â Lucy - a gweithio gyda hi i greu darn o gelf eu hunain wedi'i ysbrydoli gan Abaty Glyn y Groes - yng Ngŵyl y Gelli eleni.

Bydd Lucy wrth stondin Hanes Cymru-History Wales rhwng 10-1pm a 2-4pm ddydd Sadwrn 1 Mehefin.