Dewch i gyfarfod cymeriadau Castell Caerffili: Cadw yn buddsoddi £260,000 i ddarparu gwasanaeth digidol ar safle poblogaidd

Dydd Mercher 28 Awst 2013

Mae Castell Caerffili yn un o drysorau cenedlaethol Cymru, gyda'i safle amlwg yn y dref ar waelod Cymoedd De Cymru. Dyma'r castell mwyaf, a'r castell mwyaf adnabyddus fwy na thebyg, yng Nghymru.

John Griffiths, Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon

John Griffiths, Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon

Mae Castell Caerffili yn un o drysorau cenedlaethol Cymru, gyda'i safle amlwg yn y dref ar waelod Cymoedd De Cymru. Dyma'r castell mwyaf, a'r castell mwyaf adnabyddus fwy na thebyg, yng Nghymru. Fodd bynnag, i rai pobl, nid yw dyfnder ac arwyddocâd y straeon sy'n gysylltiedig â'r heneb hon bob amser yn amlwg nac yn hawdd i'w deall.  

Fel rhan o gynlluniau Llywodraeth Cymru i gynyddu mynediad cyhoeddus a gwella gallu'r cyhoedd i fwynhau a chymryd rhan yn nhreftadaeth Cymru, mae Cadw wedi lansio cyfres o brofiadau dehongli newydd yng Nghastell Caerffili, yn amrywio o gerfluniau o bennau cymeriadau hanesyddol i dafluniadau golau ac effeithiau sain, er mwyn gwella'r profiad cyffredinol i ymwelwyr.

Adeiladwyd y castell, sydd wedi'i amgylchynu gan gyfres o lynnoedd, gan Gilbert de Clare a oedd o dras Normanaidd, ac fe'i hadferwyd yn ddiweddarach gan 3ydd ardalydd Bute, sef mab yr Arglwydd Bute. Mae'r nodweddion dehongli newydd yn ymdrin â hanes mewn ffordd arloesol, gan gyfuno celf a thechnegau dehongli traddodiadol i adrodd straeon cyfoethog ac amrywiol y cawr cysglyd hwn.

Eglurodd John Griffiths, y Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon, gefndir y prosiect dehongli gwerth £260,000 yng Nghastell Caerffili: 'O gemau rhyfela gwarchae rhyngweithiol a sgriniau cyffwrdd arloesol, i fodelau, cerfluniau a ffilm ddigidol 270 gradd, mae'r technegau dehongli newydd yn dod â'r straeon yn fyw, gan roi cyfle i ymwelwyr ddysgu am yr heneb mewn ffordd ymarferol, llawn dychymyg.'

'Mae'r datblygiad yn rhan o Brosiect Twristiaeth Treftadaeth (BTT) gwerth £19 miliwn, wedi'i gefnogi gan Gronfa Gydgyfeirio Datblygu Rhanbarthol Ewrop, sy'n anelu at gynyddu gwerth economaidd treftadaeth yng Nghymru, yn ogystal ag arian gan Brosiect Twristiaeth Ddigidol Croeso Cymru. Castell Caerffili yw safle diweddaraf Cadw i elwa ar arian BTT, yn dilyn prosiectau dehongli llwyddiannus yn Llys yr Esgob Tyddewi, Castell Conwy a Chastell Dinbych.'

Mae Tony Payne, Prif Geidwad Castell Caerffili, wrth ei fodd ag ymateb ymwelwyr i'r dechnoleg newydd: "Mae'n ymddangos bod ymwelwyr yn cael llawer mwy o fudd o'u hymweliadau â'r castell ers i ni wella'r cyfleusterau dehongli. Rydym wedi gweld cynnydd sylweddol yn hyd ymweliadau - gyda rhai pobl yn aros am ddwy awr neu fwy. Dywedodd ymwelwyr wrthym eu bod yn teimlo eu bod yn cael gwell gwerth am arian, a bod y cyfleusterau yn rhoi cyfle iddynt ddysgu llawer mwy am y straeon sy'n gysylltiedig â'r safle.

'Mae'r dechnoleg ryngweithiol hefyd yn boblogaidd iawn gyda phlant, sy'n dwli ar yr effeithiau sain a'r cerfluniau sydd i'w gweld ar hyd a lled y safle, sy'n adrodd hanes cymeriadau'r castell. Mae'r model pren enfawr o ardalydd Bute, sy'n ymddangos fel petai'n dal tŵr cam y castell i fyny, yn siŵr o gael ei gynnwys mewn sawl llun!

'Mae Castell Caerffili yn heneb arbennig ac mae'r gwaith i wella cyfleusterau wedi atgyfnerthu'r hyn y gall y safle ei gynnig fel atyniad allweddol i ymwelwyr. Mae ein tîm yn falch o'r profiad gwell a ddarperir ac yn gobeithio y bydd yn ysbrydoli ymwelwyr i ymwneud mwy â hanes Cymru.'

Gall ymwelwyr wylio'r straeon dramatig yn datblygu drwy ddefnyddio cyfleusterau dehongli newydd ac arloesol Castell Caerffili:  

• Cewch eich hudo gan y tafluniadau tân yn y Neuadd Fawr, a grëwyd gan Jessica Lloyd Hughes. Bydd golygfeydd yn ymddangos o'r fflamau, gan gynnwys golygfeydd o wledda, yfed, moesau bwrdd ac adloniant yn Neuadd Fawr yr Arglwydd Despenser.
• Ymunwch â'r cerflun enfawr o ardalydd Bute, a grëwyd allan o bren gan John Merrill o Ystad Castell Powys. Mae'r cerflun mawr hwn yn dangos 4ydd ardalydd Bute yn dal tŵr cam y castell i fyny gan ein hatgoffa o'i waith i adfer y safle.
• Bydd unrhyw symudiad yn tarfu ar warchodydd y castell sy'n eistedd ar y tŷ bach cymunedol...Mae'r arddangosyn difyr hwn yn apelio i'r teulu cyfan, a fydd naill ai'n sgrechian mewn arswyd neu'n chwerthin!  
• Arddangosfa sgriniau cyffwrdd arloesol lle y gall ymwelwyr dreiddio i fanylion y gwaith a wnaed gan 4ydd ardalydd Bute. Er mwyn cael gwybod am faint y gwaith, bydd yn rhaid i chi ffrwydro casgen o bowdwr gwn, creu llifogydd yn ardal y castell, rhyddhau'r catapwlt er mwyn dymchwel muriau'r castell neu ddymuno pen-blwydd hapus i'r ardalydd.
• Mae'r castell o dan warchae rhyfel. Bydd ymwelwyr yn gweld sut yr amddiffynnwyd y castell a sut yr ymosodwyd arno gan ddefnyddio modelau o faint go iawn, hwrd pren, synau saethau oddi fry a cherflun carreg o farchog yn amddiffyn ei hun tra'n ymosod ar furiau'r castell.
• Mae straeon diddorol am Borthdai dwyreiniol a gorllewinol y castell.  Mae rhywun yn cuddio y tu mewn i'r Porthdy gorllewinol - wrth i ymwelwyr gamu i'r ystafell dywyll, bydd yn ymddangos ac yn datgelu ei hun. A'r tu mewn i'r Porthdy dwyreiniol, bydd porthcwlis digidol yn codi i amddiffyn y castell a'i drigolion yn ystod ymosodiad.
• Treiddiwch i feddyliau'r pedwar cymeriad allweddol yn hanes y castell - straeon am gariad, chwant, llofruddiaeth a phŵer.  Drwy bedwar cerflun o bennau Brenin Edward II, ei wraig y Frenhines Isobel, Roger de Mortimer a Hugh le Despenser, cawn glywed eu fersiynau hwy o opera sebon ganoloesol y castell.
• Adroddir 800 mlynedd o hanes mewn ffilm 270 gradd wedi'i hanimeiddio sy'n para deng munud.