Gweithgareddau Cadw yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Ddinbych

Dydd Mercher 31 Gorffennaf 2013

Unwaith eto eleni bydd gan Cadw, gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru, amserlen lawn o weithgareddau ar eu stondin yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych rhwng 3 – 10 Awst.

Pobl yn yr Eisteddfod 2012

Pobl yn yr Eisteddfod 2012

Dyma rai o'r uchafbwyntiau:

Dydd Llun 5 Awst
Yn dilyn y cyhoeddiad diweddar bod Cae'r Gors, cartref yr awdures Kate Roberts, bellach yng ngofal Cadw, bydd dydd Llun cyntaf yr Eisteddfod yn dathlu’r bartneriaeth newydd, bywyd a gwaith Kate Roberts a’r cysylltiad agos rhyngddi â Dinbych. 

Bydd ymwelwyr ifanc â'r stondin yn cael cyfle i wisgo gwisg ffansi nodweddiadol o wisg cyfnod y chwareli yng ngogledd-orllewin Cymru pan oedd yn ei hanterth yn yr 1800au hwyr a’r 1900au cynnar — cyfnod sy’n cael ei bortreadu’n drylwyr yng ngwaith Kate Roberts, a phrif thema y rhan fwyaf o’i nofelau a’i straeon byrion cynnar.

Bydd gweithgareddau celf a chrefft eraill hefyd yn cael eu cynnal drwy gydol y dydd, gan gynnwys gweithdy gwneud doliau, a bydd blog newydd gan Ymddiriedolaeth Cae'r Gors yn cael ei lansio am 3.00pm mewn digwyddiad arbennig ar y stondin.

Dydd Mawrth 6 Awst
Mae Cadw ar hyn o bryd yn arwain prosiect dehongli treftadaeth Cymru, menter Llywodraeth Cymru sy’n ceisio gwneud cysylltiadau ffisegol a thematig rhwng lleoliadau a safleoedd er mwyn galluogi pobl i ddilyn straeon hanesyddol ar draws Cymru. Un o'r straeon hynny yw Tywysogion Gwynedd, a dyma fydd thema dydd Mawrth yn yr Eisteddfod, mewn partneriaeth â Chyngor Gwynedd a Chyngor Conwy.

Bydd y gweithgareddau'n cynnwys trin arfau, arfogaeth ac arteffactau eraill gan gynnwys cleddyfau o’r cyfnod, cystadleuaeth liwio a gweithgareddau celf a chrefft gan gynnwys stampio lledr gyda dyluniadau canoloesol.

Dydd Mercher 7 Awst
Canolbwyntio ar hanes lleol Sir Ddinbych fyddwn ni ddydd Mercher. Bydd hanes gwaith archeolegol o ogledd-ddwyrain Cymru yn cael ei arddangos, yn ogystal â chasgliad o arteffactau.

Bydd yr arlunydd Erin Maddocks hefyd yn arwain gweithgaredd celf a chrefft teuluol drwy gydol y dydd, a bydd cyfle i wneud Llwyau Ffynogion tebyg i’r rhai a ddarganfuwyd ger Dinbych yn dyddio o Oes yr Haearn, 2,500 o flynyddoedd yn ôl.

Dydd Iau 8 Awst
Archaeoleg yw'r thema ar y dydd Iau, a bydd ymwelwyr â’r stondin yn cael cymryd rhan mewn gweithgaredd cloddio archeolegol, yn ogystal â gwneud crochenwaith o Oes yr Haearn.

Yn ychwanegol mae gwahoddiad i ymwelwyr ymuno â’r archeolegydd adnabyddus Rhys Mwyn ar daith dywys ar droed o stondin Cadw ar y Maes i Gastell Dinbych, i ddysgu am hanes tref Dinbych. Bydd y teithiau yn cychwyn am 12.00pm a 3.00pm, a’n cymryd tua awr a hanner yr un.

Dydd Gwener 9 Awst
Canolbwyntio ar y celfyddydau a threftadaeth fyddwn ni ddydd Gwener, a bydd artist preswyl Cadw o Abaty Glyn y Groes gerllaw, Lucy Harvey, yn cynnal gweithdai gan ddefnyddio ffoil a chopr i greu tlysau sy’n ymateb i gerfiadau carreg Abaty Glyn y Groes. Bydd y sesiynau yn cael eu cynnal rhwng 10.00–11.30am, a rhwng 2.00–4.00pm.

Dydd Gwener hefyd fydd uchafbwynt prosiect ar y cyd rhwng Cadw ac Urdd Gobaith Cymru. Yn ystod wythnos yr Eisteddfod bydd Cadw yn gweithio gyda’r Urdd ar brosiect celf gyda phobl ifanc o ardaloedd gwahanol yng ngogledd Cymru, sy’n cael ei arwain gan yr artist cymunedol lleol Mari Gwent.

Mae Mari wedi bod yn ymweld â gwahanol grwpiau cyn yr Eisteddfod i drafod beth mae treftadaeth ei olygu iddyn nhw, a bydd cynrychiolwyr o bob grŵp yn dod i’r stondin yn ystod wythnos yr Eisteddfod rhwng 1.00–3.00pm o ddydd Llun i ddydd Iau i greu darn o gelf wedi ei ysbrydoli gan yr adborth a gasglwyd. Bydd y gwaith celf terfynol yn cael ei ddadorchuddio ar y stondin am 12.00pm, ac wedi i’r Eisteddfod ddod i ben bydd y gwaith yn cael ei arddangos yng Nghastell Dinbych.

Mae gennym hefyd gynnig arbennig ar gyfer mynediad i Gastell Dinbych trwy gydol yr wythnos:  bydd pob plentyn yn cael mynediad AM DDIM i’r castell gyda phob oedolyn sy’n dangos tocyn i Faes yr Eisteddfod.

Yn ystod wythnos yr Eisteddfod bydd teithiau Ceffyl a Chart o ganol tref Dinbych i’r Castell ar gael trwy’r dydd gyda Caramel Stud Carriages — felly gallwch gyrraedd y castell mewn steil!

Os hoffech chi gael gwybod mwy am unrhyw un o weithgareddau Cadw, cysylltwch â catrin.elis@cymru.gsi.gov.uk neu ewch i stondin Cadw (511–513) ar Faes yr Eisteddfod.