Dinbych dan sylw gan Cadw mewn llyfr tywys newydd a phrosiect celfyddydau treftadaeth

Dydd Mawrth 06 Awst 2013

Fel rhan o ddathliadau Cadw, sef gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru, yn yr Eisteddfod Genedlaethol, mae'r Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon, John Griffiths, wedi lansio fersiwn Cymraeg o lyfr tywys Cadw ynghylch Castell Dinbych.

Dinbych dan sylw gan Cadw mewn llyfr tywys newydd a phrosiect celfyddydau treftadaeth

Dinbych dan sylw gan Cadw mewn llyfr tywys newydd a phrosiect celfyddydau treftadaeth

I gyd-fynd â'r Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych o 2-10 Awst, aeth y Gweinidog i ymweld â Chastell Dinbych i lansio'r llyfr tywys, ac yna aeth ar daith o amgylch yr heneb i weld y gwaith dehongli newydd ar y safle a'r ganolfan ymwelwyr newydd.
 
Mae llyfr tywys Cadw ar Gastell Dinbych, gan yr arbenigwr cestyll Lawrence Butler, wedi cael ei ganmol ac wedi cael ei gyfieithu bellach i'r Gymraeg mewn pryd ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol, gan gyfleu hanfod y fersiwn gwreiddiol mewn arddull naturiol sy'n hawdd ei darllen.

Mae'r llyfr tywys yn edrych ar hanes y bryncyn o'i wreiddiau fel canolfan i dywysogion Cymru, gan olrhain cyd-destun codi'r heneb ganoloesol drawiadol mewn rhan o Gymru a oedd yn aml yn newid dwylo rhwng y Cymry a'r Normaniaid. Mae hefyd yn cynnwys y straeon lliwgar y tu ôl i'r cymeriadau allweddol a fu'n codi - ac yn dymchwel - y castell godidog.

Ond mae Castell Dinbych yn llawer mwy na llyfr hanes ac mae'n cynnwys canllaw buddiol i ymwelwyr i'w helpu i fanteisio i'r eithaf ar eu hamser yma drwy roi crynodeb o'r dyddiadau allweddol a golygfa ddeniadol oddi uchod sy'n tynnu sylw at y pwyntiau allweddol i'w gweld.

Mae Castell Dinbych yn rhan o ymrwymiad parhaus Cadw i gyhoeddi llyfrau tywys Cymraeg i gyd-fynd â'r gwaith dehongli dwyieithog sydd eisoes i'w weld yn Ninbych ac mewn llawer o safleoedd eraill Cadw ledled Cymru. Mae Helfa'r Castell ac ap Dinbych, a all gael ei lawrlwytho o'r Apple iStore, ill dau ar gael yn rhad ac am ddim.

Ar ôl ymweld â Chastell Dinbych, aeth y Gweinidog i ymweld â stondin Cadw ar y Maes i siarad â phobl ifanc sy'n gweithio ar brosiect celfyddydau fel rhan o bartneriaeth rhwng Cadw ac Urdd Gobaith Cymru.

Fel yr amlinellwyd yn ei Fframwaith Celfyddydau a Threftadaeth, mae Cadw wedi ymrwymo i weithio gyda'r celfyddydau i gynyddu gwerthfawrogiad, dealltwriaeth a chyflwyniad y safleoedd dan ei ofal, ac i gysylltu â chynulleidfaoedd cynyddol a gwahanol, gan gynnwys pobl ifanc.

I gyd-fynd â hyn mae Cadw wrthi'n gweithio gyda phobl ifanc o grwpiau'r Urdd ledled y Gogledd ar brosiect gyda'r artist lleol Mari Gwent. Yn yr wythnosau cyn yr Eisteddfod mae Mari wedi bod yn ymweld â'r grwpiau i drafod ystyr treftadaeth iddyn nhw, ac mae'n cydweithio â chynrychiolwyr o bob gr?p drwy'r wythnos i greu darn o gelf sydd wedi'i ysbrydoli gan ei hadborth nhw. Caiff y gwaith terfynol ei ddadlennu mewn digwyddiad ar stondin Cadw ddydd Gwener, 9 Awst am 12.00pm, ac ar ôl yr Eisteddfod bydd ar gael i'w weld yng Nghastell Dinbych.

Dywedodd John Griffiths, y Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon: 'Mae'r llyfr tywys newydd, Castell Dinbych, ar y cyd â'r sianeli eraill fel yr ap a'r gwaith dehongli ar y safle, yn ein galluogi i rannu stori odidog yr heneb gydag amryw o gynulleidfaoedd drwy amryw o blatfformau, a hynny yn eu dewis iaith - sy'n golygu bod ein treftadaeth unigryw ni ar gael i bawb.

Pan fydd gwaith celf grwpiau'r Urdd wedi'i osod yn ei le yng Nghastell Dinbych bydd hyn yn stori arall eto sy'n defnyddio sianel arall eto - gan edrych y tro yma ar ystyr treftadaeth i bobl ifanc yr ardal. Mae'r ddau brosiect yn dangos rhychwant eang yr amgylchedd hanesyddol, a'r ffyrdd gwahanol a chyffrous sydd ar gael i'w ddehongli.'

Ychwanegodd Lleucu Sion, Cydlynydd Ieuenctid Cenedlaethol yr Urdd, 'Mae'n dda iawn gennym ni gydweithio gyda Cadw ar y prosiect yma, a gobeithio mai dyma'r cyntaf o lawer o fentrau ar y cyd. Mae edrych ar dreftadaeth a hanes drwy gyfrwng celf yn golygu bod y gwaith yn llawer mwy diddorol a difyr i'r bobl ifanc, sydd wedi bod wrth eu bodd yn cymryd rhan yn y prosiect.'

Dywedodd Emma Perry, un o'r cyfranwyr o Uwch Adran Wrecsam: 'Dwi wedi cael hwyl yn trafod y weithgaredd efo Mari Gwent a dw i'n edrych ymlaen i greu y murlun yn yr Eisteddfod.'

Mae Castell Dinbych ar gael i'w brynu yng Nghastell Dinbych neu ar Faes yr Eisteddfod Genedlaethol am bris arbennig o £4 yn ystod wythnos yr Eisteddfod, ac am £4.50 ar-lein drwy siop Cadw drwy glicio yma.  Rhaid talu rhagor am y cludiant. Mae Castell Dinbych yn agored bob dydd. I gael rhagor o wybodaeth am yr oriau agor, y prisiau mynediad a'r digwyddiadau sy'n cael eu cynnal yno, cliciwch yma.

I gael rhagor o wybodaeth am y digwyddiadau a'r gweithgareddau ar stondin Cadw drwy gydol yr Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych, cliciwch yma, chwiliwch am Cadw ar Facebook a dilynwch @CadwCymru ar Twitter.