Adeiladau hanesyddol a thrysorau cudd Cymru i Agor Drysau i filoedd o ymwelwyr

Dydd Llun 02 Medi 2013

Bydd amgueddfeydd, adeiladau hanesyddol a thrysorau cudd anwylaf Cymru yn croesawu miloedd o ymwelwyr y mis hwn (Medi 2013) fel rhan o’r rhaglen Drysau Agored flynyddol.

Plant yn Abaty Tyndyrn

Plant yn Abaty Tyndyrn

Bydd cannoedd o atyniadau yn cynnig mynediad am ddim, gweithgareddau neu ddigwyddiadau gydol fis Medi, gyda rhai adeiladau unigryw yn agor eu drysau i’r cyhoedd am y tro cyntaf erioed, hyd yn oed.

Trefnir y rhaglen Drysau Agored gan Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru, gyda chefnogaeth Cadw, gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru, ac mae’n rhoi cyfle i bobl leol ac ymwelwyr, fel ei gilydd, archwilio trysorau cudd diwylliant a hanes Cymru.

Gan amrywio o barlwr angladdau o'r 1950au i gwt weindio pwll glo, cartrefi rhai o lenorion mwyaf Cymru i Wersyll Carcharorion Rhyfel a gorsaf bŵer trydan dŵr i gestyll hynafol, gall ymwelwyr archwilio pob math o adeiladau a safleoedd hynod y wlad, gyda 700 o digwyddiadau i'w darganfod.  

Bydd adeiladau a safleoedd sydd, fel arfer, ar gau i'r cyhoedd ymhlith y nifer o berlau nas gwelwyd o’r blaen a fydd ar agor i'r cyhoedd, gan gynnwys Castell y Gelli, castell o'r 12fed ganrif, a fu mewn dwylo preifat, a phlasty Jacobeaidd sydd dan ofal Ymddiriedolaeth Castell y Gelli ym Mhowys, a bwthyn o gyfnod yr 1800au yn y cymoedd, sydd yn union fel ag yr oedd bryd hynny, ac sydd dan warchodaeth Cadw yn Rhondda Cynon Taf.

Ceir cyfle hefyd i weld sut mae Canolfan Reoli morglawdd mwyaf Cymru’n gweithio, pori drwy gofnodion plwyfi ac archifdai lleol a hyd yn oed crwydro ar hyd tirlun cymoedd glofaol Cymru mewn hen fws clasurol.

Drws Agored yw'r rhaglen wirfoddoli fwyaf yn y sector treftadaeth, gyda dros 700 o ddigwyddiadau'n cael eu trefnu gan 1,800 o aelodau cymunedol, gan gynnwys teithiau tywys, llwybrau treftadaeth, darlithoedd, arddangosfeydd a chyngherddau.

Dyma oedd gan John Griffiths, y Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon, i'w ddweud: 'Mae Drysau Agored yn gynllun ardderchog; ei nod yw dod â threftadaeth Cymru’n nes at y bobl, a denu ystod helaeth o gynulleidfaoedd i'w mwynhau a’i harchwilio. O arddangosfeydd ffotograffig i deithiau tywys, bydd cannoedd o ddigwyddiadau difyr yn cael eu cynnal ar hyd a lled y wlad ac rwy'n gobeithio y bydd pobl leol ac ymwelwyr yn cael eu hysbrydoli i fynd allan i archwilio'r dreftadaeth gyfoethog sy'n cael ei chynnig iddynt.'

Dywed Anna Lermon, Swyddog Prosiectau gydag Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru: 'Does dim syniad gan bobl faint o drysorau sydd ynghudd yn eu hardal, felly mae Drysau Agored yn gyfle gwych i bawb archwilio eu treftadaeth leol. Gydag amrywiaeth o ddigwyddiadau anghyffredin a mynediad i safleoedd sydd fel arfer ar gau i'r cyhoedd, rydym yn gobeithio cynnig rhywbeth gwahanol i ymwelwyr, ac mae’r cyfan yn rhad ac am ddim.'

Mae llefydd yn brin mewn rhai lleoliadau, neu mae’n rhaid trefnu ymweliad ymlaen llaw. Ymwelwch â www.opendoorsdays.org.uk, ac fe gewch restr lawn o’r digwyddiadau a manylion y safleoedd sy'n cymryd rhan yn y rhaglen.

Trefnir y rhaglen Drysau Agored gan Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru, gyda chefnogaeth Cadw, gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru. Mae’r rhaglen yn rhan o Ddiwrnodau Treftadaeth Ewropeaidd sy’n cael eu cynnal gydol mis Medi mewn 50 o wledydd er mwyn dathlu pensaernïaeth a threftadaeth.