Y Gweinidog yn cyhoeddi strategaeth newydd ar gyfer treftadaeth Cymru

Dydd Mawrth 14 Ionawr 2014

John Griffiths, Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon

John Griffiths, Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon

Heddiw (dydd Mawrth 14 Ionawr 2014), cyhoeddodd John Griffiths, y Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon, fesurau newydd i helpu amgylchedd hanesyddol Cymru — gan gynnwys cynlluniau strategol rheolaidd, creu panel cynghori annibynnol newydd a’r penderfyniad i gadw Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru a Cadw yn sefydliadau ar wahân am y tro.

Gwnaeth y Gweinidog y cyhoeddiad ar ôl i’r ymateb i ymgynghoriad Llywodraeth Cymru, Dyfodol ein gorffennol gael ei gyhoeddi.

Dywedodd John Griffiths: 'Roeddwn i wrth fy modd â lefel yr ymateb i’r ymgynghoriad sy’n dangos mor bwysig yw’r amgylchedd hanesyddol i bobl Cymru.

'Roedd y rhan fwyaf o’r ymatebion yn cadarnhau’r camau rydyn ni’n eu cymryd i ddiogelu’r amgylchedd hanesyddol a sicrhau ei fod ar gael i bobl. Roedd cefnogaeth gref i’w ddiogelu’n fwy byth lle bo angen, bod yn fwy hyblyg a bod yn fwy atebol a thryloyw. Roedd gwell canllawiau hefyd yn cael eu hystyried mor bwysig â’r newidiadau arfaethedig i’r ddeddfwriaeth.

'Dwi wedi gofyn i swyddogion ddatblygu cynigion ar gyfer sefydlu cynlluniau strategol rheolaidd ar gyfer yr amgylchedd hanesyddol a sefydlu panel cynghori annibynnol.

'Bydd y cynlluniau a’r panel yn ategu fframwaith strategol trosfwaol cryf a fydd yn ei gwneud yn bosibl i Cadw barhau i arwain sector yr amgylchedd hanesyddol ar lefel genedlaethol a defnyddio ei berthynas â’r Comisiwn i hyrwyddo ac ategu cydflaenoriaethau.  

'Roedd yr ymateb i’r ymgynghoriad ynghylch y cynigion i uno Cadw a’r Comisiwn Brenhinol yn gymysg ac, ar ôl ystyried y safbwyntiau hyn yn ofalus, yn ogystal â’r dystiolaeth a dadansoddiad fy swyddogion, dwi wedi penderfynu cadw’r ddau sefydliad ar wahân am y tro.

'Mae hyn yn osgoi’r costau ariannol, y risgiau i’r sefydliadau a’r perygl o amharu ar y sector ar adeg pan mae adnoddau cyhoeddus yn brin.'

Mae datganiad y Gweinidog i’r Cynulliad Cenedlaethol a dadansoddiad o’r opsiynau wedi’u cyhoeddi ar wefan y Llywodraeth.

Bydd y gwaith nawr yn dechrau i ddatblygu’r cynigion a nodwyd yn y ddogfen ymgynghori, gwaith a fydd yn para dros y flwyddyn nesaf, ac a fydd yn cynnwys trafodaethau â’r prif grwpiau perthnasol. Yna bydd deddfwriaeth yn cael ei chyflwyno ar yr amgylchedd hanesyddol i’r Cynulliad Cenedlaethol yn 2015.

Daeth 177 o ymatebion i law gan unigolion a sefydliadau a mynegwyd safbwyntiau buddiol yn y ddau weithdy hefyd.