Ysgolion Powys yn creu Caneuon y Cerrig mewn prosiect digidol i adrodd storïau treftadaeth

Dydd Gwener 02 Awst 2013

Ysgolion Powys yn creu Caneuon y Cerrig mewn prosiect digidol i adrodd storïau treftadaeth

Ysgolion Powys yn creu Caneuon y Cerrig mewn prosiect digidol i adrodd storïau treftadaeth

Mae pump o ysgolion Powys wedi treulio’r misoedd diwethaf yn astudio’u henebion lleol er mwyn creu ffilmiau animeiddio stop-symudiad fel rhan o fenter ‘Caneuon y Cerrig’, sef prosiect pum-mlynedd o dan arweiniad Cadw, gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru. Cafodd creadigaethau’r plant eu dathlu mewn ‘premiere ffilmiau’ yn Theatr Hafren yn y Drenewydd yr wythnos hon.

Mae’r prosiect adrodd storïau digidol yn defnyddio sgiliau cyfathrebu, sgiliau meddwl, llythrennedd, cerddoriaeth, ieithoedd, gwaith tîm, daearyddiaeth a chelf yn ogystal â sgiliau hanes a TGCh, i gyd-fynd â’r Cwricwlwm Cymreig. Mae’r prosiect, a fu’n canolbwyntio eleni ar Bowys, sy’n cael ei nabod fel ‘gardd Cymru’, yn dathlu diwylliant cyfoethog Cymru mewn trefi, pentrefi a chymunedau cefn gwlad.

Dechreuodd y prosiect â diwrnod o hyfforddiant i’r athrawon yng Ngholeg Powys lle treuliodd yr athrawon y diwrnod yn dysgu sut i wneud ffilmiau a chael y feddalwedd a’r galedwedd megis camerâu ac offer i’r prosiect. Wedyn treuliodd yr ysgolion ddau ddiwrnod gydag artistiaid lleol, Gasg Wild Boar a Cerddora ac ymweld ag amgueddfeydd lleol i gael eu hysbrydoli, yn ogystal â dysgu sut i wneud ffilmiau.

Bu Ysgol Aber-miwl yn astudio’u castell lleol, sef Castell Dolforwyn, sy’n safle anhygoel sydd wedi’i ailddarganfod yn ddiweddar gan archaeolegwyr gan fod yr adfeilion wedi bod o dan ddaear ers cannoedd o flynyddoedd. Castell Trefaldwyn, sy’n sefyll o fewn ei furiau canoloesol uwchben y dref, oedd ysbrydoliaeth Ysgol Trefaldwyn.

Mae’r ddau safle o dan warcheidiaeth Cadw, ac mae Cadw hefyd yn gofalu am safleoedd sy’n Henebion Cofrestredig, gan gynnwys safle llys Sycharth, y bu Ysgol Llangedwyn yn ei astudio. Efallai nad yw’r safle hwn mor odidog â chestyll cerrig mawr Trefaldwyn a Dolforwyn, ond mae lawn mor bwysig, ac yn adnabyddus fel preswylfa Tywysog Cymru, Owain Glyndŵr.

Aeth Ysgol Crossgates ati i edrych ar adfeilion trawiadol Abaty Cwm-hir, y cyntaf o ddau abaty sydd wedi’u cynnwys yn y prosiect. Abaty Ystrad Marchell oedd yr ail ac er mai dim ond twmpathau yn y tir ychydig i’r gogledd o’r Trallwng sydd i’w gweld heddiw, cafodd ei astudion gan Ysgol Buttington Trewern ac Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys. Ymwelodd Ysgol Buttington Trewern hefyd ag Amgueddfa Powys i weld arteffactau o’r abaty ac â’u heglwys leol lle ceir bedyddfaen gwreiddiol yr abaty a ffenestr liw sydd wedi’i chreu â theilchion gwydr lliw a gafwyd wrth gloddio yng nghaeau’r abaty.

Dywedodd Nicky Steer, un o athrawon ysgol Trefaldwyn: 'Rydyn ni wedi mwynhau’n aruthrol wrth gydweithio ar y prosiect yma efo Cadw. Mae’r plant wedi gwneud peth wmbreth o waith, yn defnyddio animeiddio stop-symudiad, creadigrwydd a digon o amynedd i greu eu straeon eu hunain am eu safleoedd lleol. Maen nhw nid yn unig wedi defnyddio hanes y safleoedd yn ysbrydoliaeth, ond hefyd wedi creu eu straeon eu hunain ac felly wedi rhoi pennod arall yn hanes eu henebion lleol a gobeithio y bydd llawer o bobl eraill yn mwynhau’r rhain yn y blynyddoedd i ddod.'

Ychwanegodd un o ddisgyblion blwyddyn 6, Carwyn Owen “Roeddwn i wrth fy modd yn gweithio ar y prosiect ac yn dysgu sut mae animeiddio’n gweithio, ac fe fwynheues i ddod â hanes yr ardal yn fyw hefyd.

Cliciwch yma i gael mwy o wybodaeth am raglen addysg Cadw.