Ysgolion ar 'bererindod' i ysbrydoli cerddi a chaneuon i ŵyl gerdd

Dydd Iau 19 Medi 2013

Mae pump o ysgolion y Gogledd-ddwyrain wedi ymweld â safleoedd hanesyddol yn Nhreffynnon er mwyn chwilio am ysbrydoliaeth i weithiau creadigol, i’w perfformio ar ddiwedd mis Medi yng Ngŵyl Gerdd Ryngwladol y Gogledd.

Abaty Dinas Basing

Abaty Dinas Basing

Fel rhan o brosiect addysg sydd wedi’i ariannu gan Cadw, sef gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru, ymwelodd y disgyblion ag Abaty Dinas Basing a Ffynnon a Chapel Gwenffrewi, gan gydweithio ag archaeolegydd, bardd a chyfansoddwr, ac maen nhw wedi bod yn creu gweithiau i’w perfformio mewn cyngerdd arbennig ddydd Mawrth 24 Medi am 1.00pm.

Mae prosiect addysg Gŵyl Gerdd Ryngwladol y Gogledd 2013 wedi’i ysbrydoli gan thema pererindod, i gyd-fynd â Blwyddyn y Pererin yn Llanelwy, gan fod safleoedd Dinas Basing a Gwenffrewi yn lleoliadau allweddol ar hyd ‘Taith y Pererin’ sy’n dod i ben ar Ynys Enlli, gyda’i 20,000 o saint.

Yn ystod y prosiect mae’r disgyblion wedi bod yn gweithio gydag Aled Lewis Evans, y darlledwr a’r bardd sydd wedi ennill yn yr Eisteddfod, i greu barddoniaeth sydd wedi’i hysbrydoli gan yr henebion a’u cysylltiadau difyr â phererindodau ers cannoedd o flynyddoedd. Rhai eraill a fu’n gweithio ar y prosiect yw’r cyfansoddwr arobryn ym myd y ffilm a’r cyfryngau, y Dr Owain Llwyd, a’r cyfansoddwr lleol Michael Kirkpatrick, i recordio cerddoriaeth a chyfansoddi caneuon i’w perfformio gan yr ysgolion yn y cyngerdd, sydd i’w gynnal yn Eglwys Gadeiriol Llanelwy.

Yn ystod eu hwythnos gyntaf yn ôl yn yr ysgol ar ôl gwyliau’r haf, cafodd Ysgol Fabanod Llanelwy, Ysgol Bro Cernyw, Ysgol Llanfair Talhaearn, Ysgol Gwenffrwd ac Ysgol Esgob Morgan eu gwahodd i grwydro’r safleoedd. Treuliwyd y bore yn Abaty Dinas Basing ar deithiau tywys a thrin arteffactau, recordio seiniau o amgylch y safle a myfyrio ar yr awyrgylch cyn i’r plant gwblhau eu taith gerdded eu hunain drwy Barc Treftadaeth Dyffryn Maes Glas i ffynnon Gwenffrewi. Yn y prynhawn, ymwelodd y disgyblion â chapel hanesyddol Gwenffrewi cyn rhagor o weithgareddau wrth y ffynnon sanctaidd y mae’r capel wedi’i godi yn ei hymyl, ac sy’n dal i ddenu pererinion hyd heddiw.

Bydd cerddi a chaneuon y plant yn cael eu perfformio fel rhan o Ŵyl Gerdd Ryngwladol y Gogledd ddydd Mawrth 24 Medi am 1.00pm yn Eglwys Gadeiriol Llanelwy. Cost y tocynnau yw £6.00 wrth y drws.

Dywedodd John Griffiths, y Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon: ‘Mae’n wych gweld ein safleoedd hanesyddol yn ysbrydoli pobl ifanc i greu caneuon a cherddi sy’n gallu cael eu  rhannu gyda’r gymuned leol.

‘Mae’r prosiect yma wedi rhoi cyfle i’r bobl ifanc ddefnyddio a mwynhau’n safleoedd hanesyddol yn y Gogledd, a gobeithio y bydd hynny’n arwain at well dealltwriaeth o’r amgylchedd hanesyddol, ac mae hyn hefyd wedi agor cyfleoedd i ddefnyddio’r amgylchedd hanesyddol i ddatblygu ystod eang o sgiliau newydd.’

Ychwanegodd Ann Atkinson, Cyfarwyddwr Artistig Gŵyl Gerdd Ryngwladol y Gogledd: ‘Rydyn ni wedi croesawu’r cyfle i ddisgyblion lleol berfformio yn yr ŵyl eleni, ac yn teimlo bod y darnau sydd wedi’u creu drwy ddefnyddio Abaty Dinas Basing a Ffynnon Gwenffrewi fel ysbrydoliaeth yn cyd-fynd yn berffaith â thema pererindod.’

Mae Abaty Dinas Basing, abaty Sistersaidd sy’n dyddio’n ôl i’r ddeuddegfed ganrif, a Chapel Gwenffrewi, sy’n dyddio i ddechrau’r unfed ganrif ar bymtheg ac sy’n denu pererinion ers y flwyddyn 1115 o leiaf, o dan ofal Cadw, gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru.