Tanio Dathliadol Symbolaidd

Dydd Gwener 01 Mawrth 2013

Mae’r Tŷ Injan ar Fynydd Parys yn ased treftadaeth ddiwydiannol pwysig, am mai dyma’r enghraifft gynharaf i oroesi mewn mwynglawdd metel yng Nghymru. Cwympodd y simnai ym 1982, a bu’r Ymddiriedolaeth yn prysur ymgyrchu ac yn chwilio am arian i adfer y simnai eiconig.

Tanio Dathliadol Symbolaidd

Tanio Dathliadol Symbolaidd

Cefndir y seremoni:

Mae’r fenter hon bellach wedi dwyn ffrwyth, a bydd yr Ymddiriedolaeth yn cynnal achlysur symbolaidd i danio’r simnai i gydnabod y cyflawniad hwn.

Mae digwyddiad tanio dathliadol y simnai newydd yn adleisio’r adeg pan ddarganfu Roland Puw y 'wythïen fawr' (mwyn copr) ar Fynydd Parys ar 2 Mawrth 1768. Yn anterth y mwyngloddiau, roedd y darganfyddiad yn cael ei ddathlu unwaith y flwyddyn drwy rostio ychen ar y Mynydd, a roddwyd i’r gweithlu gan Ardalydd Môn.

Dymuna’r Ymddiriedolaeth ail-greu dathliad i sefydlu digwyddiad blynyddol sy’n seiliedig ar y digwyddiad hanesyddol hwn. Byddai’n gyfle gwych i dynnu llun y simnai â mwg yn dod allan ohoni, a dathlu cwblhau’r elfen hon o’r prosiect.

Cefndir y prosiect:

Dymuna Ymddiriedolaeth Treftadaeth Ddiwydiannol Amlwch a Menter Môn ddathlu cwblhau ailadeiladu Simnai Tŷ Injan Perl ar Fynydd Parys drwy danio’r simnai mewn digwyddiad dathliadol symbolaidd. Mae’r gwaith adeiladu hwn yn rhan o Brosiect ehangach y Deyrnas Gopr a ariennir gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, y Prosiect Twristiaeth Treftadaeth (Cadw), Cyngor Sir Ynys Môn, Ymddiriedolaeth Elusennol Ynys Môn, a Môn a Menai. Cwblhawyd y gwaith adeiladu gan gontractwr (D R Thomas), ac fel rhan o’r prosiect cafodd 4 hyfforddai gyfle i gymryd rhan yn y gwaith ailadeiladu. Mae Hyfforddiant Parys Training wedi rheoli’r elfen hyfforddiant ar gyfer y bobl ifanc dan sylw.

Mae Cronfa Dreftadaeth y Loteri wedi cefnogi’r prosiect â grant o £497,000 i helpu i ddiogelu’r adeileddau arwyddocaol ar Fynydd Parys, sy’n cynnwys Simnai Tŷ Injan Perl a’r felin wynt eiconig ar y copa; defnyddiwyd y grant hefyd i ddatblygu llwybr treftadaeth, darparu hyfforddiant mewn sgiliau traddodiadol, a chreu cyfleusterau TG arloesol i gysylltu’r Mynydd â’r Ganolfan Ymwelwyr ym Mhorth Amlwch.

Mae’r prosiect hefyd yn un o 24 i elwa ar Brosiect Twristiaeth Treftadaeth Cadw, a ariennir gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru. Mae Cadw wedi buddsoddi £160,000 yn y prosiect, gyda £460,000 ychwanegol o raglen Môn a Menai.

Dywedodd Jennifer Stewart, Pennaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru, 'Ar un adeg, mwyngloddiau Amlwch oedd cynhyrchwyr copr pwysicaf y byd, ac fe gawson nhw effaith arwyddocaol ar dirwedd a phobl Ynys Môn.  Rydym yn falch o weld bod ein buddsoddiad yn gwneud gwahaniaeth o ddifrif i’r gwaith o warchod y nodweddion eiconig hyn sy’n perthyn i draddodiad mwyngloddio Mynydd Parys, ynghyd â helpu cymunedau lleol ac ymwelwyr i ddysgu ac ymwneud yn uniongyrchol â threftadaeth fwyngloddio’r safle allweddol hwn.'

Lleoliad, dyddiad, amser:

Simnai Tŷ Injan Perl, Mynydd Parys.
Dydd Sadwrn 2 Mawrth 2013 am 2.00pm

Cyfle i dynnu llun:

Tanio’r simnai ddiwydiannol sydd newydd ei hailadeiladu.

Yn bresennol:

Cynrychiolwyr:
Ymddiriedolaeth Treftadaeth Ddiwydiannol Amlwch
Contractwr
Hyfforddeion
Menter Môn
Hyfforddiant Parys Training
Adran Twristiaeth a Marchnata Cyngor Sir Ynys Môn
Dr Rhian Thomas, Cronfa Dreftadaeth y Loteri
Dr Kate Roberts, Cadw

Gwybodaeth Bellach:

Alison Price, Swyddog Treftadaeth, Ymddiriedolaeth Treftadaeth Ddiwydiannol Amlwch
Ffôn: 01248 725709
E-bost: alison@mentermon.com