Y 40au yn dod nôl i Landyfái

Dydd Iau 11 Gorffennaf 2013

Y 40au yn dod nôl i Landyfái

Y 40au yn dod nôl i Landyfái

Bydd ymwelwyr a phobl leol yn cael gwahoddiad i gamu nôl mewn amser i’r 1940au ar 27 a 28 Gorffennaf pan fydd Cadw yn cynnal diwrnodau 'Y Fyddin a’r 40au’ yn rhad ac am ddim i deuluoedd yn nhiroedd hardd Llys yr Esgob yn Llandyfái.

Llys yr Esgob yn Llandyfái yw un o’r 129 o safleoedd o dan ofal Cadw, sef gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru a bydd 'Y Fyddin a’r 40au’ yn rhoi cyfle i’r ymwelwyr weld yr heneb odidog yn dod yn fyw.

Yn ystod y penwythnos bydd yr ymwelwyr yn cael cwrdd a siarad ag ail-grewyr o’r radd flaenaf a mynd i’r afael hefyd ag offer ac arfau’r cyfnod. Bydd anerchiadau ac arddangosfeydd gan ymchwilwyr a mudiadau lleol a chyfle i weld ffilmiau hyfforddi o 1943. Bydd y digwyddiad yn gyfle hefyd i gwrdd â Byddin Dir y Menywod, siarad â GIs o America a mwynhau disied o de, brechdan spam a thafell o deisen!

Lydia Thomas, Prif Geidwad Llys yr Esgob yn Llandyfái sy’n esbonio: ‘Cafodd ‘Y Fyddin a’r 40au’ ei gynnal am y tro cyntaf y llynedd a bu’n llwyddiannus iawn ymysg yr ymwelwyr, oedd yn gofyn a allen ni ei gynnal e eto. Rydyn ni wrth ein bodd felly yn cael cynnal y digwyddiad eto eleni ac mae’n dda cael cadarnhau bod yr ymwelwyr yn cael mynediad i’r safle yn rhad ac am ddim dros y penwythnos’.

Adeilad llonydd a hardd o’r cyfnod canoloesol yw Llys yr Esgob yn Llandyfái, ac ar yr olwg gyntaf mae’n lle rhyfedd i gynnal penwythnos 40au. Roedd y Llys yn gysylltiedig â’r Esgob de Gower, a aeth ymlaen i oruchwylio gwaith adeiladu’r Llys Esgob enwog yn Nhyddewi. Ond, o graffu’n fanwl mae hanes difyr Llandyfái yn nes ymlaen yn dod i’r amlwg. Mae gan De Sir Benfro hanes milwrol hir a phwysig, a bu’r ardal yn gartref i filwyr o Brydain ac America yn y cyfnod cyn y glaniad yn Normandi. Ceir olion eu presenoldeb yn Llys yr Esgob yn Llandyfái, ac mae digwyddiad 'Y Fyddin a’r 40au’ yn gyfle i bobl wybod mwy am hanes llai adnabyddus yr heneb.

Mae ‘Y Fyddin a’r 40au’ yn rhan o’r Ŵyl Archaeoleg, sef pythefnos o weithgareddau bob blwyddyn sy’n cael eu cydlynu gan Gyngor Archaeoleg Prydain. Cliciwch yma am fwy o wybodaeth ynglŷn â digwyddiadau’r Ŵyl Archaeoleg yng Nghymru.

http://www.archaeologyfestival.org.uk/whatson/results