Perfformiadau cyhoeddus unigryw yn adfeilion Castell Cymreig hynafol

Dydd Llun 11 Mai 2015

Ddydd Gwener 1 a dydd Sadwrn 2 Mai, cyflwynodd Canolfan Mileniwm Cymru ddau berfformiad unigryw yng Nghastell y Bere, Abergynolwyn fel rhan o’u prosiect Ar Waith ar Daith, siwrnai swynol o chwedlau Cymru.

  • Llun o digwyddiad Ar Waith Ar Daith yn Castell y Bere

    Digwyddiad Ar Waith Ar Daith yn Castell y Bere

  • Llun o digwyddiad Ar Waith Ar Daith yn Castell y Bere

    Digwyddiad Ar Waith Ar Daith yn Castell y Bere

  • Llun o digwyddiad Ar Waith Ar Daith yn Castell y Bere

    Digwyddiad Ar Waith Ar Daith yn Castell y Bere

  • Llun o digwyddiad Ar Waith Ar Daith yn Castell y Bere

    Digwyddiad Ar Waith Ar Daith yn Castell y Bere

Roedd y perfformiad Gweu’r Chwedl wedi’i lwyfannu ar safle Castell y Bere, sy’n gastell hynafol o’r 13eg ganrif,  a chafodd ei greu ar gyfer Canolfan Mileniwm Cymru gan yr arbenigwyr awyr agored, Walk the Plank.

Mae’r siwrnai artistig wych, Ar Waith Ar Daith, yn mynd i bob cwr o Gymru i ddathlu 10fed pen-blwydd Canolfan Mileniwm Cymru, y ganolfan genedlaethol ar gyfer y celfyddydau perfformio. Daw’r daith i ben mewn perfformiad ysblennydd y tu allan i Ganolfan Mileniwm Cymru ddydd Sadwrn, 12 Medi 2015.

Y perfformiad hwn oedd penllanw ail Ysgol Awen Banc Lloyds, sy’n hyfforddi gweithwyr celfyddydol proffesiynol awyr agored ar gyfer y dyfodol.

Bydd y siwrnai’n para pum mis, a chafodd ei lansio gyda gorymdaith o lusernau, a gynhyrchwyd gan Walk the Plank ynghyd ag artistiaid a hyfforddeion o Ysgol Awen gyntaf Banc Lloyds yng Nghaernarfon ar 26 Mawrth 2015.

Meddai Graeme Farrow, Cyfarwyddwr Artistig Canolfan Mileniwm Cymru: “Un o'n huchelgeisiau allweddol yng Nghanolfan Mileniwm Cymru yw ysbrydoli Cymru gyfan a hwyluso creadigrwydd cynyddol ein cenedl. Drwy Ar Waith Ar Daith - siwrnai swynol o chwedlau Cymru, rydym yn mynd â Chanolfan Mileniwm Cymru allan o'i hadeilad eiconig ac yn casglu egni creadigol Cymru ynghyd yn ein ffwrnais o greadigrwydd. Rwy’n gobeithio bod y digwyddiad unigryw hwn yn amgylchedd arbennig Castell y Bere yn cysylltu pobl â chyffro tanllyd theatr fyw y gallwch gael blas arno ledled Cymru, ac y bydd yn codi archwaeth pawb ar gyfer y finale yng Nghanolfan y Mileniwm yng Nghaerdydd ddydd Sadwrn, 12 Medi.”

Daeth y daith i’r canolbarth pan ymgartrefodd Walk the Plank yn y castell sy’n perthyn i’r 13eg ganrif, un o’r cestyll Cymreig olaf a godwyd gan Llywelyn Fawr sydd wedi goroesi. Cynhaliwyd y digwyddiad ar y cyd â Cadw, sefydliad treftadaeth cenedlaethol Cymru.

Meddai Ffion Reynolds, Rheolwr Treftadaeth a Chelfyddydau Cadw: “Gall safleoedd Cadw fod yn ffwrneisi ar gyfer creadigrwydd a dychymyg ac mae’r rhan ddiweddaraf hon o siwrnai wych Ar Waith Ar Daith ar draws Cymru yn enghraifft arall o hynny. Mae’n bleser gennym weithio mewn partneriaeth â Chanolfan y Mileniwm ar y prosiect hwn a’r perfformiad yng Nghastell y Bere a fydd, rwy’n siŵr, yn ysbrydoli syniadau llawn dychymyg am y gorffennol ac am y celfyddydau perfformio”.

Cydweithiodd 20 o artistiaid ac ymarferwyr creadigol, llawer ohonynt o’r ardal leol, â chwedleuwyr a cherddorion sy’n defnyddio chwedlau a cherddi traddodiadol beirdd Cymru heddiw. Am wythnos, buont yn gweithio yn adfeilion y castell, mewn haul a glaw, yng nghysgod Cadair Idris. Bu’r dirwedd hon yn ysbrydoliaeth greadigol i ail ysgol hyfforddi Ysgol Awen Banc Lloyds yn y celfyddydau awyr agored.

Daeth 150 o bobl i’r perfformiadau bob nos a chael cyfle i brofi chwedlau o gyfnod Taliesin wedi’u hadrodd trwy sioe gysgod, cerddoriaeth a gosodiadau tanllyd, wrth i chwedleuwyr nyddu straeon am wrachod, diodydd hud yn cael eu cymysgu gan weision fferm mewn crochanau anferth, ysgyfarnogod a chŵn hela, ieir tewion du a genedigaeth y bardd ei hun. Gallwch ddilyn y siwrnai hon ar dudalen Facebook Ar Waith Ar Daith, ar wefan Ar Waith Ar Daith neu ddilyn y siwrnai ar Twitter Ar Waith Ar Daith.

Wrth sôn am yr her o gynnal ysgol hyfforddi a llwyfannu perfformiad i’r cyhoedd yng Nghastell y Bere, meddai Liz Pugh, Cyfarwyddwr Artistig Walk the Plank: “Os ydych chi’n gyfarwydd â Chastell y Bere, rydych chi’n deall ar unwaith pam yr adeiladodd Llywelyn Fawr ei gastell anorchfygol yno - mae mewn lle anghysbell sy’n anodd ei gyrraedd. Mae’n rhaid i ni ddiolch i Cadw a llawer o bobl leol am ein helpu ni i ddefnyddio’r safle anhygoel hwn ar gyfer wythnos o ysgol hyfforddi a ddaeth i benllanw gyda pherfformiadau cyhoeddus.”

“Doedden ni ddim ar y grid, ac roedden ni mewn amgylchedd hardd dros ben er yn llawn her yng Nghastell y Bere. Oherwydd ymarferoldeb y lleoliad, roedd hwn yn brofiad unwaith mewn cenhedlaeth i’r gynulleidfa – a diolch i harddwch anhygoel y lle roedd ddigwyddiad hudol dros ben.”

Elfen allweddol o brosiect Ar Waith Ar Daith yw datblygu hyfforddiant anturus yn y celfyddydau awyr agored i ymarferwyr creadigol yng Nghymru trwy gyfrwng ysgolion hyfforddi Awen Banc Lloyds. Fe’u cynhelir mewn tri lleoliad yng Nghymru, ac mae’r ysgolion yn adlewyrchu agweddau gwahanol ar ‘le’ a threftadaeth yng Nghymru ac yn cael eu hysbrydoli gan draddodiadau artistig gwahanol. Noddir yr ysgolion gan Fanc Lloyds, Cyngor Gwynedd a Chyngor Celfyddydau Cymru.

Mae’r gair ‘Awen’, neu ysbrydoliaeth, wedi ei gymryd o ran o arysgrif Gwyneth Lewis ar Ganolfan Mileniwm Cymru: creu gwir fel  gwydr o ffwrnais awen. Mae ysgolion hyfforddi Awen Banc Lloyds  yn etifeddiaeth ehangach i raglen ddengmlwyddiant Canolfan Mileniwm Cymru, ac yn rhan o gylch gwaith y Ganolfan i feithrin creadigrwydd ledled Cymru gyfan.

Ar ôl perfformiadau Castell y Bere, bydd yr Ysgol Awen Banc Lloyds olaf yn cael ei chynnal yng Nghasnewydd. Ysbrydolwyd ‘Y Tir o dan ein Traed’ a gaiff ei gynnal yng Nghasnewydd, ddydd Sadwrn 30 Mai, gan dreftadaeth ddiwydiannol y De, ac mae’n gysylltiedig â Gŵyl Maendy a bydd yn rhan o ddiweddglo Gŵyl y Sblash Fawr.