Cestyll a Thywysogion – Datgelu Hanesion

Dydd Llun 27 Hydref 2014

Ymladdwyr Cymreig, tiroedd hudol a hen deyrnasoedd grym yn ne orllewin Cymru – dyma rai o’r hanesion a ddaeth yn fyw o ganlyniad i’r prosiect Twristiaeth Treftadaeth.

  • Llun o blant o Ysgol Teilo Sant yn lawnsiad o'r prosiect Cestyll a Thywysogion

    Plant o Ysgol Teilo Sant yn lawnsiad o'r prosiect Cestyll a Thywysogion

  • ???cadw.media.no_js???
  • Llun o map dehongli yn Castell Pembroke

    Map dehongli yn Castell Pembroke

  • Llun o blant yn defnyddio panel dehongli yn Castell Carmarthen

    Plant yn defnyddio'r panel dehongli yn Castell Carmarthen

  • Llun o Castell Pembroke

    Castell Pembroke

  • Llun o Castell Dinefwr

    Castell Dinefwr

  • Llun o blentyn yn defnyddio'r panel dehongli yn Carreg Cennen

    Plentyn yn defnyddio'r panel dehongli yn Carreg Cennen

  • Llun o Castell Abertawe

    Castell Abertawe

  • Llun o Castell Talacharn

    Castell Talacharn

  • Llun o pobl yn defnyddio canllawiau sain yn Castell Dinefwr

    Canllawiau sain yn Castell Dinefwr

Bydd ymwelwyr yn cael eu cludo’n ôl drwy amser wrth i’r prosiect ‘Cestyll a Thywysogion’ esbonio hanes tywysogion Deheubarth yn ne orllewin Cymru. Oherwydd yr ymladdwyr Cymreig canoloesol, y tiroedd hudol a’r cestyll aruthrol, deil treftadaeth yr arglwyddi hyn i dra-arglwyddiaethu dros dir yr ardal hon, gan adael llu o straeon diddorol y gal ymwelwyr eu datgelu hyd heddiw.

  • Rhai o’r gwelliannau a wnaed i Gastell Dinefwr fel rhan o’r prosiect hwn yw i cyflwyno technoleg yn seiliedig ar ap, llinell amser, ciosg gwybodaeth, paneli dehongli a llwybr i’r castell gan gynnwys profiadau sain.
  • Mae gan Gastell Carreg Cennen ddau fwrdd cyffwrdd er mwyn cyfoethogi profiad y castell mwyaf syfrdanol hwn o ran lleoliad.
  • Mae gan Gastell Caerfyrddin banel croeso, bwrdd cyffwrdd, arwyddion ar y llawr, arwyddbyst, llinell amser a ffigurau Cor-Ten sain sy’n bywiocau ymweliad.
  • Yng Nghastell Abertawe ceir paneli dehongli, taith o amgylch y castell, arwydd ffynnon a chyflawnwyd gwaith gwella’r tir. Mae gan Gastell Penfro fap o Gymru wedi’i beintio ar lawr ynghanol y castell ynghyd â darnau gwyddbwyll, ffigurau maint dynol gyda sain, rhwbio efydd a llwybr dehongli sy’n cynnwys darnau o ffilm.
  • Gosodwyd panel dehongli newydd yng Nghastell Talacharn yn ogystal.

Wrth lansio’r prosiect yng Nghastell Dinefwr, meddai Ken Skates, y Dirprwy Weinidog dros Ddiwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth: “Mae’r prosiect Cestyll a Thywysogion yn enghraifft ardderchog o’r modd y gall ein hanes chwarae rhan hollbwysig yn ein dyfodol economaidd. Mae gwella’r profiad i ymwelwyr i’n safleoedd hanesyddol, a’u huno’n gadwyn er mwyn cymell ymwelwyr i aros yn hwy yn un o brif amcanion y Prosiect Twristiaeth Treftadaeth. Mae hyn o fudd nid yn unig i’r sector dreftadaeth ond i’r diwydiant lletygarwch ehangach yng Nghymru.

Ychwanegodd: “mae integreiddio technoleg â’r dehongli yn y safleoedd hefyd yn ddatblygiad cyffrous. Mewn byd cynyddol ddigidol, mae datblygu dulliau newydd o gynyddu ymwneud pobl â’n diwylliant a’n treftadaeth, a’u mwynhad ohono, yn bwysig iawn, felly mae’n ddymunol fod Cymru’n arwain y blaen yn y maes hwn. Mae hyn yn arbennig o bwysig wrth annog pobl ifanc i gymryd rhan yn eu hanes lleol nhw, a dysgu mwy amdano. Rwy’n mawr obeithio y bydd yr adnoddau newydd hyn yn annog twristiaid a phobl leol i ymweld â chestyll gogoneddus De Orllewin Cymru.”

Mae rhaglen y prosiect, i fywiocau’r atynfeydd twristaidd gwych, yn rhan o Brosiect Twristiaeth Treftadaeth Cadw, sy’n werth £19miliwn ac a gyllidir gan Gronfa Ddatblygu Ranbarthol Ewrop ac Arian Cyfatebol a Dargedir Llywodraeth Cymru. Darparodd Llywodraeth Cymru £365,000 o gyllid drwy Arian Adfywio, Y Gronfa Arian Cyfatebol a Dargedir a Cadw, ac mae CDRE wedi darparu £361,000.

Yn ôl y Cynghorydd Meryl Gravell, aelod o fwrdd gweithredol cyngor sir Gaerfyrddin dros adfywio a hamdden fod y prosiect Cestyll a Thywysogion yn bartneriaeth ardderchog rhwng Cyngor Dinas a Sir Abertawe – Castell Abertawe; Fferm a Chastell Carreg Cennen; Ymddiriedolaeth Castell Penfro – Castell Penfro; Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol a Cadw gyda Chastell Dinefwr a Chyngor Tref Talacharn gyda chefnogaeth oddi wrth Lywodraeth Cymru a Cadw.

Meddai hi: “Galluogodd yr arian hwn i ni gyflawni gweddnewidiadau technolegol ymhob lleoliad sy’n dod â’r profiad o ymweld â’r cestyll yn fyw. Mae cestyll yn boblogaidd gydag ymwelwyr a phobl leol bob amser. Bydd y gwelliannau synhwyrol a sensitif hyn yn helpu i fywiocau’r henebion bendigedig hyn gan roi golwg hollol newydd i’r ymwelydd, waeth faint o weithiau y mae wedi ymweld â’r lle o’r blaen. Bydd y prosiect hefyd yn helpu i agor treftadaeth eithriadol Cymru i gynulleidfa ehangach gan ei wneud yn fwy pleserus ar gyfer ymwelwyr a’r bobl sy’n byw yng Nghymru.”