Dreigiau mewn Cariad — mae'r chwedl yn dechrau yng Nghaernarfon  

Dydd Mercher 01 Mawrth 2017

Chwilio am Chwedlau

I ddathlu Dydd Gŵyl Dewi ar 01 Mawrth 2017, mae dwy Ddraig enfawr wedi ymweld â Chastell Caernarfon.

Mae’r creaduriaid cennog gyda’u crafangau miniog a’u llygaid duon treiddgar wedi cael eu gweld yn cael “cwtch” cariadus ar y Maes yng Nghaernarfon, gyda muriau’r castell yn y cefndir. 

Mae’r Dreigiau’n rhan o lansiad ymgyrch Chwilio am Chwedlau gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru (Cadw), a fydd yn dod â hanes dramatig Cymru yn fyw yn ystod 2017 – Blwyddyn y Chwedlau Croeso Cymru.

Mae dreigiau’n ymddangos yn amryw o chwedlau a storïau hud a lledrith enwocaf Cymru, ac mae Dreigiau Cadw (Dewi a Dwynwen) wedi cael eu henwi ar ôl dau nawddsant mwyaf adnabyddus Cymru o'r oesoedd a fu — Dewi Sant a Santes Dwynwen.

Daeth Dewi — y Ddraig goch a du — yn enwog ar ôl glanio yng Nghastell Caerffili ar Ddydd Gŵyl Dewi yn 2016. Ac eleni, mae wedi ymddangos yng Nghaernarfon gyda ffrind arbennig iawn — Dwynwen, Draig borffor newydd sbon Caernarfon.

Dywedodd Ken Skates, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a’r Seilwaith: “Ymddangosodd Draig Goch Cymru am y tro cyntaf ar fflagiau Harri Tudur ym Mrwydr Bosworth. Dros 500 mlynedd yn ddiweddarach, mae’n dal yn symbol enwog o Gymru, ac mae Cadw yn hynod o falch o ddod â’r symbol hwnnw’n fyw.
“Ar ôl ymddangos yng Nghastell Caerffili ar Ddydd Gŵyl Dewi y llynedd, mae Dewi wedi swyno dros 120,000 o ymwelwyr mewn wyth o safleoedd Cadw ledled Cymru — mae’r ffigur anhygoel hwnnw'n dangos bod syniadau arloesol fel Dreigiau Cadw yn gallu tanio diddordeb newydd yn nhreftadaeth Cymru. Gobaith Cadw yw y bydd Blwyddyn y Chwedlau 2017 yn adeiladu ar y llwyddiant hwnnw, wrth i Dwynwen fynd i fyw yng Nghastell Caernarfon.
“Holl fwriad Blwyddyn y Chwedlau yw rhannu storïau, chwedlau a hanesion epig Cymru yn lleol ac yn rhyngwladol ni'n ffyddiog y bydd ail Ddraig Cadw, ynghyd â rhaglen ddigwyddiadau a phrofiadau cyffrous Cadw, yn gwneud hynny.”
Syrthiodd Dewi a Dwynwen mewn cariad yn ystod haf 2016 —  a gyda dim ond awr o daith hedfan rhwng Castell Caerffili a Chastell Caernarfon, mae’n ddigon hawdd i’r ddau ohonyn nhw fwynhau perthynas o bell! Mae rhagor o wybodaeth am Ddreigiau Cadw a’u stori serch ar gael ar wefan Cadw.

Yn ystod y gwanwyn, bydd modd i’r rheini sy'n ymweld â safleoedd hanesyddol Cymru fwynhau storïau am Gymru drwy’r oesoedd. Bydd y Brenin Arthur yn cael ei ddathlu yng Nghastell Caernarfon a bydd digwyddiad hud y stryd Tommy Cooper yn cael ei gynnal yng nghastell mwyaf Cymru — Castell Caerffili.

Yn ogystal â hyn, gall teuluoedd ymgolli yn hanes Cymru wrth i olygfeydd, arogleuon a synau Cymru’r Oesoedd Canol ddychwelyd i nifer o safleoedd Cadw yn ystod gwyliau'r Pasg — drwy arddangosiadau o arfau marchogion, sioeau hebogyddiaeth ac ail-greu brwydrau milwrol. 

Mae Dreigiau Cadw (Dewi a Dwynwen), a gafodd eu cerflunio a’u mowldio cyn cael eu hadeiladu o wydr ffibr, yn pwyso dwy dunnell ac yn mesur dwy-metr a phedwar-metr o led yn y drefn honno. Cafodd y ddwy ei chreu gan dîm o  16 o arbenigwyr mewn cwmni dylunio celfi o Gaerdydd, Wild Creations.

Bydd modd i'r rheini sy’n ymweld â’r Maes yng Nghaernarfon gwrdd â Dreigiau Cadw am ddim tan 4pm ddydd Mercher, 01 Mawrth 2017. Bydd modd mynd i mewn i'r castell ei hun am ddim hefyd rhwng 10am a 4pm i ddathlu Dydd Gŵyl Dewi.
Ar ôl hyn, gallwch weld Dwynwen drwy gydol mis Mawrth gyda thocyn mynediad arferol yng Nghastell Caernarfon. Yn y cyfamser, bydd Dewi yn mynd i Gastell Harlech yn ystod mis Mawrth cyn galw heibio DragonFest yn Wrecsam ar 01 Ebrill 2017.

Caiff ymwelwyr â safleoedd Cadw eu hannog i rannu eu profiadau chwedlonol ar y cyfryngau cymdeithasol drwy ddefnyddio’r hashtag #ChwilioamChwedlau.
I gael rhagor o wybodaeth am ymgyrch Chwilio am Chwedlau Cadw, ewch i www.cadw.llyw.cymru/chwilioamchwedlau.