Dewch allan i chwarae ac archwilio ar Ddiwrnod Cenedlaethol Plant

Dydd Gwener 01 Mai 2015

Mae mynediad i safleoedd yn rhad ac am ddim i blant ar 17 Mai i annog ein hymwelwyr iau i chwarae a darganfod y straeon difyr mewn safleoedd hanesyddol ledled Cymru

Llun o blant yn mynd i fewn i Castell Caerffili

Plant yn mynd i fewn i Castell Caerffili

I ddathlu Diwrnod Cenedlaethol y Plant yn y DU 2015 (Dydd Sul 17 Mai) mae Cadw, mewn partneriaeth â Chwarae Cymru, bydd Cadw yn agor ei safleoedd yn ddi-dâl i blant o dan 16. Anogir teuluoedd ym mhob rhan o Gymru i ymweld â’u heneb treftadaeth leol gyda’u plant, i ddarganfod yr hanesion hudol sy’n gysylltiedig â’r safleoedd hanesyddol ysblennydd hyn.

Bydd nifer o safleoedd Cadw hefyd yn cynnig cyfleedd arbennig i chwarae ac archwilio. Mae’r rhain yn cynnwys gweithgareddau ym Mhalas yr Esgob yn Nhyddewi, cerddoriaeth a gêmau yng Nghastell Rhuddlan, hwyl mewn gwisgoedd arbennig yng Nghastell Caernarfon, tedis, llwybrau a phypedi yng Nghastell Cilgerran, a thwrnamaint Magna Carta canoloesol yng Nghastell Cas-gwent.

Hefyd,  i nodi’r dathliad cenedlaethol, mae Chwarae Cymru wedi cyhoeddi canllaw byr ar gyfer rhieni a gofalwyr – Pam mae chwarae’n bwysig a’r hyn y gall pob un ohonom ei wneud yn ei gylch. Mae’n edrych ar bwysigrwydd chwarae y tu allan a dod i gysylltiad â byd natur i bob plentyn a’u teuluoedd, ac mae’n cynnwys awgrymiadau ar gyfer cefnogi plant i chwarae’n hyderus y tu allan.

Mae chwarae’n cyfrannu at les, gwydnwch a hapusrwydd plant. Mae cael mannau croesawgar, digon o amser a chwmni eraill i chwarae yn bwysig iawn i bob plentyn – mae angen i ni, yr oedolion, feithrin amgylcheddau sy’n cefnogi hynny.

Bydd mynediad am ddim i blant dan 18 oed i Gastell y Waun hefyd, rhwng 10 a 5 o’r gloch, gyda llond gwlad o weithgareddau i’r teulu cyfan – bydd cyfle i gwrdd â gwarchodwyr, crwydro’r daeargelloedd a mynd am dro o amgylch yr ystâd, ac ymweld â’r stafelloedd mawreddog.

Mae Amgueddfa’r Fenni yn cynnal digwyddiadau di-ri hefyd, ac yn cynnig gwarbac arbennig i grwydro safle’r castell. Bydd gweithgareddau ymarferol ar gael yn y gegin Fictoraidd a chyfle i’r ymwelwyr gynllunio eu tarian eu hunain ar gyfer brwydr Agincourt. Bydd yr Amgueddfa ar agor rhwng 2 a 5 o’r gloch y prynhawn, a rhaid i blant fod yng nghwmni oedolyn.

Draw yng Nghaerllion, bydd Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yn cynnig ardal hwyl i’r teulu, lle caiff yr hen a’r ifanc eu hannog i wisgo i fyny, lliwio pethau a chwarae gêm ddrwg-enwog y geudy. Mae’r amgueddfa ar agor rhwng  2 a 5 o’r gloch y prynhawn ac mae rhagor o wybodaeth ar gael ar wefan Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru.  Bydd Amgueddfa ac Oriel Gelf Dinbych-y-pysgod hefyd yn cymryd rhan, gyda mynediad am ddim i blant a gweithgareddau sbort a sbri. Mae gweithdai teuluol ar gael dros y penwythnos hefyd yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Bydd cyfle unigryw i weld y tu mewn i’r unig felin wynt sy’n dal ar waith yng Nghymru – Melin Llynnon, Sir Fôn – rhwng 10:30 a 5:00pm ar y diwrnod hwn.  Camwch yn ôl 3000 o flynyddoedd wrth i’r ddau dŷ crwn ar y safle gynnig blas ar fywyd ffermwyr yr Oes Haearn i chi.

Mae Carchar a Llys Biwmares ar agor o 10:30 tan 5:00pm ac yn cynnig cipolwg arbennig i fywyd y system gyfiawnder yng ngogledd Cymru o’r unfed ganrif ar bymtheg ymlaen. O sefyll yn y doc i ymweld â chell y grog, dyma gyfle cwbl unigryw i gamu nôl i’r gorffennol.

Nod Diwrnod Cenedlaethol y Plant yn y DU yw sicrhau bod cynifer o bobl â phosibl yn cymryd rhan mewn digwyddiadau a gweithgareddau sy’n amlygu ac yn dathlu Hawliau ac Elfennau Rhyddid Plant. Mae ymgyrch eleni’n dathlu pwysigrwydd chwarae ac ymddygiad chwareus i iechyd a llesiant plant ac oedolion.

Dywedodd y Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth, Ken Skates AC:

‘Rwyf am droi Cymru yn genedl fwyaf actif Ewrop, ac mae sicrhau bod plant yn cael cyfleoedd i chwarae y tu allan a mwynhau byd natur yn rhan bwysig o gyflawni’r nod hwn.

‘Rwy’n falch ein bod ni’n rhoi cyfle i blant ledled Cymru fynd i safleoedd gwych Cadw am ddim ar 17 Mai. Bydd hyn yn rhoi cyfle iddyn nhw archwilio a chwarae mewn amgylcheddau diogel, sy’n ennyn eu diddordeb, a mwynhau profiadau newydd fel teulu, sy’n bwysig iawn.’

Eleni mae Diwrnod Cenedlaethol y Plant yn y DU (NCDUK2015) yn ymwneud â ‘Gwyddoniaeth a Hud Chwarae’. Mae llawer o bethau wedi cyfrannu at leihau faint o chwarae sydd ym mywydau plant (e.e. cymdeithas sy’n amharod i gymryd risgiau a phwysau’r system addysg), ac mae’n wirioneddol bwysig, nid o ran eu hiechyd a’u llesiant eu hunain yn unig, ond hefyd er sicrhau hapusrwydd a llesiant oedolion.

Mae’r diwrnod hwn, sy’n un o fentrau’r Mudiad Achub Plentyndod (Save Childhood), yn cael ei ddefnyddio i gynyddu ymwybyddiaeth o’r mater a chynnull yr holl bobl sydd am weld chwarae’n dychwelyd i’w le fel un o hanfodion creadigrwydd ac arloesedd dynol. I gael rhagor o wybodaeth neu os bydd gennych chi unrhyw gwestiynau sy’n ymwneud â’r cyfryngau, cysylltwch â tim marchnata Cadw neu gyda Angharad Wyn Jones yn Chwarae Cymru.