Tanio ysbrydoliaeth — prosiect celf Parc le Breos yn dysgu sgiliau’r cynfyd i ddisgyblion

Dydd Mercher 24 Chwefror 2016

Cafodd plant o Ysgol Gynradd Hafod yn Abertawe flas ar Oes y Cerrig heddiw (24 Chwefror), wrth i’r arlunydd arobryn Tom Goddard ac arbenigwr yr awyr agored Andrew Price ddod â thraddodiadau hynafol yn fyw yn Siambr Gladdu Parc le Breos ar Benrhyn Gŵyr.

Parc le Breos © Adam Stanford

Parc le Breos © Adam Stanford

Yn ystod ‘gweithdy’r gwyllt’ — digwyddiad arbennig a grëwyd gan Tom Goddard yn ei rôl fel Artist Preswyl ym Mharc le Breos — cafodd y disgyblion blwyddyn 2 ddysgu technegau cynnau tân a dangoswyd iddynt sut i adeiladu eu lloches eu hunain gan ddefnyddio deunyddiau o’r coetir gerllaw.

Mae’r gweithdy yn rhan o gyfres o ddigwyddiadau a fydd yn rhoi cyfle i dros 400 o bobl o grwpiau Cymunedau yn Gyntaf ac ysgolion yn Abertawe gael profiad uniongyrchol o dreftadaeth hynafol — a darganfod y defodau sy’n cysylltu pobl yr unfed ganrif ar hugain â’u cyndeidiau o’r cyfnod cynhanes.

Daeth y prosiect dyfeisgar i fodolaeth o ganlyniad i bartneriaeth rhwng gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru (Cadw), Cyngor Celfyddydau Cymru a Phartneriaeth Tirwedd Penrhyn Gŵyr.  

Mae’n rhan o’r rhaglen Cyfuno: Trechu tlodi drwy ddiwylliant sy’n annog grwpiau Cymunedau yn Gyntaf i chwarae rhan weithredol yn y celfyddydau, diwylliant a threftadaeth. Sefydlwyd chwe Ardal Arloesi ledled Cymru, gan ddwyn sefydliadau diwylliannol ynghyd a chynnig cyfleoedd newydd cyffrous o wirfoddoli i hyfforddiant achrededig i bobl sy’n byw mewn ardaloedd Cymunedau yn Gyntaf.  

Dywedodd Tom Goddard, enillydd Gwobr Cymru Greadigol 2015: “Mae’r cyfnod preswyl unigryw hwn yn gyfle gwych i archwilio a byw fel yr oedd pobl yn byw yn Oes y Cerrig — a chanfod cysylltiadau annisgwyl â’r ffordd yr ydym ni yn byw heddiw.

“Mae’r wych ar gyfer fy nulliau creadigol, gan fy mod yn hoffi ymgysylltu â’r gymuned, yr archifau lleol, y dirwedd a’r berthynas rhwng pobl a lleoedd, cyn portreadu storïau mewn ffilm.

“Rydw i wedi gwir fwynhau gweithio gyda’r plant ysgol a chydag Andrew Price o Dryad Bushcraft ar ddigwyddiad heddiw, sy’n enghraifft dda o sut y gall gweithgarwch syml a hwyliog fel adeiladu tân hefyd fod yn fodd o ddeall y gorffennol a rannwn.”

Yn ystod ei gyfnod preswyl o chwe mis, bydd Tom Goddard yn ffilmio sesiynau gyda grwpiau Cymunedau yn Gyntaf Abertawe, gan gynnwys Super Dads a’r Prosiect Ieuenctid I Can. Bydd y rhaglen ddogfen a gaiff ei chreu yn cael ei dangos yn sinema La Charrette yn Parkmill — sinema leiaf Cymru — ym mis Ebrill.

Dywedodd Ken Skates, y Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth: “Drwy’r prosiect celf ac ymgysylltu Cymunedau yn Gyntaf hwn, mae ein Hartist Preswyl wedi creu profiadau ymarferol ar gyfer grŵp amrywiol o bobl er mwyn iddynt ddeall eu treftadaeth leol yn well a’i mwynhau mewn ffordd weithredol a chreadigol.

“Mae diwylliant, treftadaeth a’r celfyddydau yn chwarae rhan bwerus ym mywydau pobl, ac mae bod yn yr awyr agored, dysgu sgiliau gwerthfawr a gwneud ffrindiau newydd i gyd yn brofiadau ac yn anturiaethau sy’n gwella ymdeimlad pobl o les. Dengys y prosiect hwn fod cyfuno’r elfennau hyn mewn modd dychmygus yn gallu effeithio’n gadarnhaol ar gymuned gyfan — gan hybu sgiliau, hunan-barch a dyheadau."

Yn ogystal â dangosiad y ffilm ym mis Ebrill, gall aelodau’r cyhoedd hefyd gymryd rhan ym mhrosiect dychmygus Tom Goddard drwy fynd i ddathliad cyhydnos y gwanwyn Siambr Gladdu Parc le Breos — digwyddiad rhad ac am ddim a gynhelir ar y safle hynafol ar 19 Mawrth.