Plant ysgol wrth y llyw am un diwrnod yn unig ym mrif gestyll Cymru

Dydd Mercher 12 Tachwedd 2014

  • Rhai o ddisgyblion Ysgol yr Hendre yn Segontium

    Rhai o ddisgyblion Ysgol yr Hendre yn Segontium

  • Rhai o ddisgyblion Ysgol Tan y Castell

    Rhai o ddisgyblion Ysgol Tan y Castell

  • Rhai o ddisgyblion Ysgol Tan y Castell

    Rhai o ddisgyblion Ysgol Tan y Castell

  • Rhai o ddisgyblion Ysgol Tan y Castell

    Rhai o ddisgyblion Ysgol Tan y Castell 

  • Rhai o ddisgyblion Ysgol Tan y Castell

    Rhai o ddisgyblion Ysgol Tan y Castell 

Mae plant ysgol ledled Cymru yn cael y cyfle prin i gamu i esgidiau ceidwaid rhai o safleoedd hanesyddol mwyaf arwyddocaol Cymru ddydd Iau (13 Tachwedd), wrth i Cadw, gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru, eu gwahodd i gymryd yr awenau yn chwech o'i safleoedd i ddathlu Diwrnod Meddiannu Amgueddfeydd 2014.

Mae disgyblion o Flynyddoedd Pump a Chwech o Ysgol Tan y Castell yng Ngwynedd yn un o chwe grŵp a ddewiswyd i gymryd rhan yn y prosiect, ar ôl cael y dasg o feddiannu Castell Harlech.

Ar ôl treulio wythnosau lawer yn paratoi, y plant – sydd rhwng naw ac 11 oed – fydd ceidwaid Castell Harlech am y diwrnod; yn croesawu ymwelwyr, cymryd cyfrifoldeb am archwiliadau dyddiol y safle, rheoli marchnata a chyfryngau cymdeithasol y castell a siarad ag ymwelwyr ynghylch ei hanes a'i ddehongliad.  

Byddant yn gweithio hefyd gyda staff y castell i ddatblygu eu dehongliadau eu hunain o orffennol dramatig y safle, y byddant wedyn yn eu cyflwyno i aelodau o'r cyhoedd sy'n ymweld â'r castell.

Nod y prosiect yw rhoi'r cyfle i bobl ifanc ymgysylltu â'r safleoedd hanesyddol yn eu hardal, gan eu galluogi i ymgymryd â rolau ystyrlon tra'n gweithio ochr yn ochr â staff a gwirfoddolwyr i gymryd rhan ym mywyd safleoedd hanesyddol Cymru.

Anthony Hayes yw ceidwad Castell Harlech am y 364 diwrnod arall o'r flwyddyn.  

Dywedodd: "Mae pobl ifanc fel arfer yn llawn syniadau creadigol a ffres, felly dwi'n edrych ymlaen yn fawr at weld sut byddan nhw'n mynd ati i reoli Harlech.

"Drwy annog y plant i ymgymryd â rôl ceidwad, gobeithio y byddwn yn rhoi syniad iddyn nhw o'r gwaith sydd ynghlwm â gofalu am rai o henebion pwysicaf Cymru, tra'n dod â hanes y safleoedd yn fyw. Mae croeso i unrhyw ymwelwyr sydd am ymuno â ni ar ddiwrnod y meddiannu - bydd yn gyfle gwych i weld dehongliad plentyn o'n hanes".

Mae'r disgyblion wedi bod yn paratoi ar gyfer yr ymweliad drwy ddarllen y straeon am Gastell Harlech - yn cynnwys hanes Owain Glyndŵr yn cipio'r safle yn 1404.

Dywedodd Annwen Parry-Williams, Pennaeth Ysgol Tan y Castell: "Mae'r disgyblion yn edrych ymlaen yn arw at feddiannu'r safle.  Ar ôl treulio amser yn y dosbarth yn gloywi eu gwybodaeth cyn y digwyddiad, rwy'n ffyddiog y bydd ganddyn nhw ddigon o hanesion a sylwadau i'w rhannu gyda'r ymwelwyr ar y diwrnod!

"Mae'r prosiect meddiannu yn gyfle ardderchog i'r plant; mae nid yn unig yn eu helpu i ddatblygu amrywiaeth o sgiliau allweddol, ond mae'n eu helpu hefyd i'w hymgysylltu â'r castell y maen nhw mor gyfarwydd ag ef, mewn ffordd gwbl wahanol".

Bydd detholiad o safleoedd Cadw yn cynnwys Caer Rufeinig Segontium, Castell Criccieth, Castell Caernarfon a Chastell Dinbych hefyd yn cynnal digwyddiadau tebyg ar Ddiwrnod Meddiannu Amgueddfeydd 2014, wrth i'r sefydliad geisio cynnwys pobl ifanc mewn ffyrdd newydd a chyffrous.  Bydd pob safle dan sylw yn cynnig mynediad am ddim i unrhyw un sydd am weld y plant wrth y llyw.

Yn ogystal, bydd Castell Cilgerran yn Sir Benfro – sydd fel arfer wedi cau i'r cyhoedd yn ystod y gaeaf - yn ail-agor ei ddrysau yn arbennig ar gyfer y digwyddiad, wrth iddo wahodd aelodau'r cyhoedd i ddod i weld sut y bydd disgyblion o ysgol gynradd gyfagos Ysgol Cilgerran yn ymdopi fel ceidwaid dros dro.  

Dywedodd Ken Skates, y Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth: "Rydyn ni am weld mwy o bobl ifanc yn dangos diddordeb mewn diwylliant a hanes a'r manteision lawer a ddaw yn sgil hynny.  Mae pobl yn teimlo weithiau bod llefydd fel amgueddfeydd ac orielau yn llefydd sych a digroeso i deuluoedd ac i bobl ifanc.  

"Pwrpas y Diwrnod Meddiannu yw newid y ffordd yma o feddwl ac agor y drysau led y pen i bobl ifanc allu cymryd cyfrifoldeb am y gwaith o redeg safle hanesyddol am y dydd.  Bydd hyn nid yn unig yn gyfle iddyn nhw ddeall a gwerthfawrogi'r eitemau anhygoel a gaiff eu harddangos, ond gall y rheini sydd wrth y llyw elwa o'r syniadau ffres fydd yn deillio o frwdfrydedd a dychymyg unigryw'r bobl ifanc".

Bydd disgyblion Ysgol Tan y Castell yn Meddiannu Castell Harlech rhwng 10am a 12.15pm ddydd Iau 13eg Tachwedd, fel rhan o'r dathliadau ehangach ar gyfer Diwrnod Meddiannu Amgueddfeydd a drefnwyd gan yr elusen annibynnol Kids in Museums.  Mae croeso i ymwelwyr, ac mae mynediad am ddim i'r safle.