Y frwydr yn cychwyn i ddewis Lle Arbennig gorau Cymru

Dydd Iau 14 Mai 2015

Mae pum categori yn y ras wrth i gystadleuaeth Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru ddychwelyd ar ei newydd wedd ar gyfer 2015

Llun o ymwelwyr tu allan i Castell Talacharn

Ymwelwyr tu allan i Castell Talacharn

Bydd pump o enwogion blaenllaw Cymru yn camu i fyny i lwyfan etholiadol o fath gwahanol yn y misoedd i ddod, i geisio sicrhau buddugoliaeth i'w tîm yn Lleoedd Arbennig Cymru 2015.

Bydd yr enwogion yn ymgyrchu'n egnïol i annog y cyhoedd i ddewis enillydd o blith un o'r pum gwahanol gategori pleidleisio y byddant yn eu cefnogi yng nghystadleuaeth eleni, a drefnir unwaith eto gan Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru.

Lawnsiodd yr elusen gadwraeth ei phrif ymgyrch am yr haf gan ymuno ag enwogion, cyrff diwylliant a threftadaeth a chymunedau ar draws Cymru i ennyn sgwrs genedlaethol er mwyn dod o hyd i le mwyaf arbennig Cymru ar gyfer 2015.

Y llynedd, pleidleisiodd pobl yn eu miloedd yn y gystadleuaeth agoriadol ac fe gipiodd Pier Phafiliwn Penarth y goron ar ôl sgwrs a ymestynnodd o'r Senedd i iard yr ysgol.

Caiff yr ymgyrch ei lansio heddiw yn y Pier gyda nifer o gyrff partner yr ymgyrch yn bresennol ynghyd ag ysgol gynradd leol a fydd yn rhannu storïau am eu Lleoedd Arbennig nhw yng Nghymru, beth sy'n eu gwneud mor arbennig a pha atgofion sydd ganddynt o'r rhain.

Yn wahanol i'r llynedd, bydd cystadleuaeth 2015 yn cyflwyno pum categori pleidleisio penodol, sy'n adlewyrchu'r amrywiaeth o leoedd arbennig a geir ar draws Cymru. Bydd llysgennad enwog yn eiriol dros bob categori gan annog y cyhoedd i gefnogi eu categori nhw.

Mae'r pleidleisio ar gyfer y cam cyntaf yn agor heddiw, a bydd enillydd yn cael ei goroni ym mhob categori. Gellir pleidleisio ar-lein drwy wefan yr Ymddiriedolaeth, Wales Online a Gweplyfr neu drwy ddefnyddio'r hashnod #specialplaces ar Drydar ac Instagram tan ddydd Mawrth 14 Gorffennaf.

Gall pleidleiswyr hefyd fwrw'u dewisiadau drwy lenwi ffurflenni yn safleoedd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol a safleoedd mudiadau partner dethol.

Unwaith y bydd y pum categori o enillwyr wedi cael eu cyhoeddi ar 20 Gorffennaf, bydd y pum person enwog yn ailgydio yn y frwydr i weld a all eu henillydd categori gipio'r goron eithaf mewn ail rownd o bleidleisio cyhoeddus.

Dyma'r categorïau:
• Mae'r actor o Hollywood Matthew Rhys yn cefnogi Arfordir Gogoneddus. O gildraethau pysgota diarffordd i leiniau eang o dywod euraid, mae arfordir Cymru, o Fae Rhosili dan warchodaeth yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol i Borthdinllaen, yn un o'r goreuon yn y byd.
• Mae'r cyflwynydd teledu Matt Johnson yn hyrwyddo Parciau a Gerddi. Mae gerddi blodau hardd, parciau tirlun nodedig, lleoedd fel Parc Dinefwr a Gardd Bodnant, yn cynnig mannau ble gall plant chwarae a llecynnau i ymlacio.
• Mae'r dylunydd ffasiwn Julien Macdonald yn eiriol dros Fannau Agored Gwyllt. Gyda'i harfordir gerwin a'i thirweddau dramatig fel Yr Wyddfa a Dyffryn Elan, mae Cymru'n enwog am ei harddwch naturiol eithriadol.
• Bydd y seren deledu a'r cyflwynydd tywydd Siân Lloyd yn sefyll o blaid Adeiladau Hanesyddol. O amddiffynfeydd ac abatai hynafol i gestyll a maenordai gwledig, gellir gweld treftadaeth bensaernïol gyfoethog ledled Cymru, o Gastell Powis i Gastell Caernarfon.
• Bydd yr athletwr Olympaidd a ddaliodd record y byd yn y ras glwydi Colin Jackson yn hel pleidleisiau ar gyfer yr Hynod neu Drefol. O adeiladau newydd tra modernaidd i hen adeiladau mympwyol, mae Cymru'n llawn pensaernïaeth feiddgar a hardd, o Bier Penarth i Bortmeirion.

Meddai Arweinydd y ‘Tîm Arfordir’, yr actor Matthew Rhys: “Mae gofyn i mi ble mae fy hoff le yng Nghymru fel gofyn i riant ddewis ei hoff blentyn. Gan ei fod yn cwmpasu bron dwy ran o dair o gylchedd ein gwlad, nid oes llawer o leoedd yn y byd sy'n meddu ar 870 o filltiroedd o lwybr arfordir di-dor gydag amrywiaeth anhygoel – a dyna pam rwy'n arwain y ‘Tîm Arfordir’ eleni.

“O glogwyni Ogwr, i draethau perffaith Gŵyr a harddwch gerwin Gogledd Cymru, mae Cymru yn llythrennol yn wlad fechan fawr, ac rwy'n cymell ein cenedl i gefnogi ein harfordiroedd yr haf hwn.”

I ysbrydoli pobl i benderfynu ar eu ffefryn ac i ennyn sgwrs ar draws Cymru gyfan, mae'r Ymddiriedolaeth wedi enwi'r 25 lle oedd ar frig y rhestr fer y llynedd ar ffurflenni pleidleisio eleni – fel awgrym am y lleoedd oedd yn gryf y llynedd ac a allai fod ar y blaen unwaith eto. Roedd ffefrynnau'r llynedd yn cynnwys lleoedd fel Y Goeden Unig yn Llanfyllin, Amgueddfa Hanes Naturiol Sain Ffagan, Castell Cyfarthfa, Mwnt, a Dinbych-y-pysgod.

Mae ymchwil diweddar gan Yr Ymddiriedolaeth yn dangos bod mwy na tri chwarter o bobl (78 y cant) yn teimlo'n hapusach allan yn yr awyr agored nag yn unrhyw le arall – a bydd yr ymgyrch yn anelu at ddenu pobl i fynd allan o gwmpas yn ystod yr haf a dathlu'r lleoedd sydd bwysicaf iddynt.

Gan fod pobl yn ystyried bod Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru yn chwaraewr allweddol o ran gofalu am yr holl Leoedd Arbennig yng Nghymru (67 y cant), mae'r Ymddiriedolaeth yn arwain yr holl gyrff treftadaeth a thwristiaeth blaenllaw yng Nghymru i gydweithredu ar yr ymgyrch ac arwain dathliad torfol o'r amrywiaeth o leoedd arbennig ar draws Cymru. Mae'r partneriaid sy'n cyfrani yn cynnwys Croeso Cymru, Cadw, Cynnal Cymru, Llyfrgell Gladstone, Cronfa Dreftadaeth y Loteri, Cadw Cymru'n Daclus, Amgueddfa Cymru, Rambler's Cymru, RSPB, Pier a Phafiliwn Penarth a Cyfryngau Cymru.

Nododd Justin Albert, Cyfarwyddwr yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru, hefyd: “Nid oes unrhyw amheuaeth ein bod yn helpu i ddiogelu rhai o leoedd mwyaf hanesyddol ac annwyl y genedl, ond gwyddom fod pobl yn angerddol dros ben dros bob math ar leoedd a dyna pam rydym eisiau hyrwyddo pob un ohonynt yn ystod y gystadleuaeth.

“Er ei bod yn wlad gymharol fach, mae gan Gymru nifer eithriadol o leoedd arbennig. Trwy gydweithio â'n partneriaid a mabwysiadu ymagwedd ‘Tîm Cymru’, teimlwn y gallwn wneud mwy i hybu'r dreftadaeth, yr awyr agored a'r atyniadau unigryw rhyfeddol sydd gennym yng Nghymru.

“Tra bod ein hymchwil* yn dangos bod pobl yn rhestru traethau a chefn gwlad ymhlith eu hoff leoedd i ddianc iddynt, rydym eisiau sbarduno sgwrs gyffrous sy'n trawsnewid unrhyw beth a phopeth yn arwr – o'n hatyniadau i dwristiaid adnabyddus i'n trysorau cudd anhysbys. Gobeithiwn y bydd ychwanegu pum categori eleni yn helpu i brocio'r genedl i ddewis eu tîm a'i gefnogi i'r pen.”

Mae cam cyntaf y gystadleuaeth Lleoedd Arbennig yn rhedeg o 14 Mai i 14 Gorffennaf a bydd yn chwilio am un enillydd ym mhob un o'r pum categori. Ar ôl y penderfyniad hwn, bydd enillydd pob categori wedyn yn brwydro am y wobr Lle Arbennig eithaf yng Nghymru a chael ei goroni ar 7 Awst.

I bleidleisio dros eich hoff gategori ac i enwi eich lle arbennig, gallwch bleidleisio ar furflen bleidleisio yr Ymddiriedolaeth Cemedlaethol neu ewch i Drydar, Gweplyfr neu Instagram gan ddefnyddio #lleoeddarbennig/#specialplaces @NTWales neu pleidleisiwch ar Weplyfr.