Dathlu Heuldro’r Haf yn y ffordd draddodiadol gyda Cadw

Dydd Mercher 11 Mehefin 2014

Siambrau claddu sy’n dyddio’n ôl i’r trydydd mileniwm CC fydd y lleoliad ar gyfer cyfres o ddigwyddiadau i ddathlu Heuldro’r Haf, fel rhan o brosiect o dan arweiniad Cadw a Chyngor Celfyddydau Cymru.

  • Bryn Celli Ddu

    Bryn Celli Ddu

  • Dathlu'r Neolithig ym Mryn Celli Ddu

    Dathlu'r Neolithig ym Mryn Celli Ddu

  • Bryn Celli Ddu

    Bryn Celli Ddu

  • Bryn Celli Ddu

    Bryn Celli Ddu

  • Bryn Celli Ddu

    Bryn Celli Ddu

  • Bryn Celli Ddu

    Bryn Celli Ddu

Bydd prosiect ‘Gorwel: Hen a Newydd’ yn canolbwyntio ar safle Barclodiad-y-Gawres, un o’r beddrodau cyntedd Neolithig mwyaf arwyddocaol ar Ynysoedd Prydain, a Bryn Celli Ddu, beddrod siambr trawiadol.

Bydd diweddglo’r prosiect ar benwythnos Heuldro’r Haf (dydd Sadwrn, Mehefin 21 a dydd Sul, Mehefin 22) gyda chyfres o ddigwyddiadau, gan gynnwys dathlu gyda’r wawr ym Mryn Celli Ddu, o dan ofal Urdd Derwyddon Môn (tua 4.30am, Mehefin 21).

Ar ôl i ymwelwyr ddathlu gyda’r wawr ym Mryn Celli Ddu, byddant yn cael y cyfle i gymryd rhan mewn nifer o weithgareddau ar thema, gan gynnwys naddu fflint, gweithdai crochenwaith ac arddangosiadau gwaith celf cerrig (11an-4pm).

Bydd sgyrsiau a theithiau a fydd yn canolbwyntio ar y gwaith o adeiladu’r beddrodau cyntedd a sut maent yn gysylltiedig â’r sêr hefyd.

Dywedodd John Griffiths, y Gweinidog Diwylliant a Chwaraeon: “Mae’r prosiect hwn yn dathlu dau o gofadeiliau cynharaf Cymru, gan ddod ag aelodau’r gymuned leol at ei gilydd.

“Mae cyfuno technoleg newydd a’r celfyddydau â hanes rhyfeddol y safleoedd hyn yn enghraifft wych o Cadw’n datblygu ffyrdd newydd o ddod â threftadaeth Cymru yn fyw.”

Fel rhan o’r prosiect, mae Cadw a Chyngor Celfyddydau Cymru wedi comisiynu’r artistiaid Awst a Walther i ddylunio darn o waith celf a fydd yn denu sylw cynulleidfaoedd newydd yn ardal wledig Ynys Môn yng ngogledd Cymru.

Bydd Awst a Walther ym Marclodiad-y-Gawres o hanner dydd tan fachlud haul ar 21/22 Mehefin, yn dadorchuddio’r gwaith celf ac yn cynnal cyfres o berfformiadau a sgyrsiau. Ar y cyd â grŵp o athronyddion, archeolegwyr, dawnswyr a cherddorion, bydd yr artistiaid yn canfod ffyrdd newydd o gael cyswllt â’r safle Neolithig arwyddocaol hwn.

Yn y cyfnod yn arwain at Heuldro’r Haf, bydd Cadw’n cyflwyno prosiect Dysgu Gydol Oes arloesol gyda phlant o ysgolion lleol, a fydd yn cyfansoddi cerddoriaeth wedi’i hysbrydoli gan Fryn Celli Ddu.

Bydd hyn yn cynnwys recordio darn modern o gerddoriaeth sy’n defnyddio synau ac effeithiau electronig. Bydd y gwaith celf cerrig ym Mryn Celli Ddu’n cael ei ddefnyddio fel sgôr graffig, i’w dehongli gan ddefnyddio synau electronig.

Bydd ymwelwyr hefyd yn cael cyfle i weithio ar brosiect modelu 3D o’r enw ‘Treftadaeth ar y Cyd’ ym Mryn Celli Ddu. Bydd aelodau’r cyhoedd yn cael eu hannog i dynnu lluniau o Farclodiad-y-Gawres a Bryn Celli Ddu, a bydd y lluniau’n cael eu llwytho i fyny ar weinydd Treftadaeth ar y Cyd. Yna bydd y delweddau’n cael eu defnyddio i greu modelau 3D o’r ddau gofadail.

“Mae Ynys Môn yn llawn archaeoleg ryfeddol ac yn ystod penwythnos Heuldro’r Haf, gall ymwelwyr gael gwir syniad am y safleoedd hynafol hyn,” meddal Dr Ffion Reynolds, Rheolwr Treftadaeth a'r Celfyddydau, Cadw.

“Bydd y prosiect yn creu llwyfan hynod sy’n dod ag unigolion o wahanol gyd-destunau at ei gilydd: byd y celfyddydau, cylchoedd academaidd o fri a’r gymuned leol.”

Ychwanegodd Manon Awst o Awst a Walther, “Prif amcan y prosiect yw sicrhau trafodaeth greadigol feirniadol o safon uchel, a hynny’n gyhoeddus – trafodaethau sydd wedi’u cyfyngu i sefydliadau academaidd a chelf gyfoes fel rheol.”

“Mae’r cyfosodiad rhwng y safleoedd hynafol hyn ac ymholiadau beirniadol cyfoes yn hanfodol i’r prosiect. Y nod yw edrych ar y bwlch amser a defnyddio hynny fel man cychwyn i edrych tua’r dyfodol.”

Cysylltwch efo Dr Ffion Reynolds am fwy o wybodaeth.