Rhestr Gweithgareddau Gwerth Chweil - 15 ffordd i sicrhau hwyl i'r teulu i gyd yr haf hwn

Mae gwyliau ysgol yn gyfle gwych i chi a'ch teulu gael anturiaethau llawn hud a lledrith.

Yr haf hwn, mae Cadw yn ei gwneud yn hawdd i bawb fwynhau eu hunain drwy gynnal digwyddiadau a gweithgareddau cyffrous ar ei safleoedd - o weithdai Lego i ailgreu brwydrau.

Felly, rhowch ychydig o fwyd mewn bag, rhoi rhwydd hynt i'ch dychymyg a mynd ati i greu atgofion am oes.  

1. Creu eich castell Lego eich hun
Ydi campweithiau Lego enfawr Bob Carney wedi eich ysbrydoli chi? Adeiladwch eich castell eich hun yn un o'n gweithdai Lego yng Nghastell Caerffili a Chastell Caernarfon. [Oherwydd bod y digwyddiadau hyn yn boblogaidd iawn, mae dyddiadau newydd wedi'u hychwanegu. Edrychwch ar dudalen Castell Caernarfon ar Eventbrite a thudalen Castell Caerffili ar Eventbrite i gael y manylion llawn.]

Tan 9 Awst, bydd arddangosfa unigryw wedi'i hysbrydoli gan Lego yn cael ei chynnal yng Nghastell Caerffili gan yr artist pop cyfoes Little Big Art. Cofiwch alw heibio i weld y fersiynau minifig o chwedlau'r Mabinogi a fersiynau picsel o dapestrïau Lego.

Cymeriadau bach Lego yng Nghastell Caerffili — © Little Big Art | Lego minifigs at Caerphilly Castle — © Little Big Art

2. Codi castell tywod ... mewn castell
Does dim rhaid cael traeth ..... Dewch draw i Gastell Harlech gyda'ch bwced a'ch rhaw ar 7 Awst neu i Gastell Talacharn ar 12 Awst ac mi gewch chi gyfle i adeiladu castell tywod y tu mewn i gastell. 

Castell tywod gyda baner Cadw | A sandcastle with a Cadw flag

3. Bownsio hyd y bylchfuriau (o fath)
Bydd y plant yn neidio mewn llawenydd wrth weld y cestyll gwynt yng nghestyll ysblennydd Caerffili a Chonwy yr haf yma.

Dewch draw atom ni am hwyl ar y castell gwynt yng Nghastell Conwy rhwng 10 ac 14 Awst a Chastell Caerffili rhwng 17 a 21 Awst.

Plentyn ar gastell neidio | A child on a bouncy castle

4. Darllen chwedlau Cymru - comics cŵl
Mae'r artist nodedig Pete Fowler, sy'n enwog am ei waith celf ar gyfer albymau a theganau Monsterism, wedi creu dau gomic am ddim sy'n dod â chwedlau Cymru'n fyw.

Darllenwch hanes gwrthryfel Gwenllian ferch Gruffudd ger Castell Cydweli— ac un o chwedlau'r Mabinogi - Branwen ferch Llŷr - ar ffurf comic yng Nghastell Harlech.

Gallwch hefyd lwytho'r comics hudolus hyn i lawr fel PDF.

Comic gan Pete Fowler | Comic by Pete Fowler

5. Tynnu hun-lun gyda chawr .... neu dywysoges
Dewch i gyfarfod y sêr sy'n ymddangos yng nghomics cestyll hudolus Cadw -  a thynnu eich llun gyda nhw.

Bydd Gwenllian, y dywysoges ryfelgar o'r canoloesoedd, yn gwarchod Castell Cydweli — ac, yn ddiweddarach yr haf hwn, bydd y brenin Bendigeidfran, y cawr, yn croesawu ymwelwyr yng Nghastell Harlech.  

Os ydych chi'n atodi'r tag ‘#packyourimagination’ i'ch hun-lun, gallech ennill copïau o'r comics wedi'u llofnodi gan Pete Fowler ei hun.

Brân Fendigaid gan Pete Fowler | Brân the Blessed by Pete Fowler

6. Chwarae Jenga anferth
Mae gemau i'r teulu, fel Connect 4 a Jenga, yn boblogaidd yn ystod gwyliau'r haf. Ond ydych chi erioed wedi chwarae fersiwn awyr agored o'r gemau hyn - allan o focs teganau cawr? Peidiwch â cholli'r cyfle i wneud hynny, wrth i'r gemau anferth ddod i Gastell Caernarfon, Castell Caerffili, Castell Conwy, Castell Coch, Castell Harlech a Chastell Rhaglan yr haf hwn.

Connect 4

7. Cerfluniau maint pobl
Ydych chi'n mynd i Gastell Caernarfon? Peidiwch â cholli 'Gêm y Coronau', bwrdd gwyddbwyll maint pobl sy'n esbonio gwreiddiau tywysogion Cymru, o groes Elisedd hyd heddiw.

Arddangosfa 'Gêm y Coronau' | ‘Game of Crowns’ exhibition

8. Cael picnic mewn Safle Treftadaeth y Byd
Wyddoch chi fod cestyll Biwmares, Conwy, Caernarfon a Harlech yn rhan o Safle Treftadaeth y Byd UNESCO? Beth am ymweld â'r pedwar yr haf hwn - a chael picnic yn 'yr enghreifftiau gorau o bensaernïaeth filwrol blynyddoedd cynnar y 14eg ganrif a blynyddoedd olaf y 13eg ganrif yn Ewrop'.

Castell Biwmares | Beaumaris Castle 

9. Seiclo i Gastell Coch
Seiclwch y llwybr hardd at y ffug-gastell hwn o oes Fictoria!    Mae campwaith William Burges, Castell Coch, ar lwybr lefel uchel Taith Taf o Dongwynlais i Nantgarw.  Beth am bacio picnic a chychwyn am y Castell Coch ar droed neu ar gefn beic. Mae digonedd o olygfeydd godidog i'ch cyfareddu ar y ffordd.

Mae manylion y llwybr ar gael ar wefan Sustran.

Castell Coch

10. Gweld ystlumod ysblennydd ac anifeiliaid arbennig
Yn frwd dros fywyd gwyllt? Bydd amrywiaeth o weithgareddau awyr agored hwyliog a diddorol yn cael eu cynnal yn safleoedd Cadw yr haf hwn.  Bydd digwyddiadau min nos yng Nghastell Rhaglan a Llys yr Esgob yn Nhyddewi yn rhoi'r cyfle i chi weld yr ystlumod drosoch eich hun - ac, yn Llys yr Esgob yn Llandyfái, wrth iddi nosi, byddwn yn cynnal teithiau i weld moch daear ac adar y nos. Ac ar ben hynny - peidiwch â cholli'r cyfle i fynd ar y 'saffari trychfilod' yn Llandyfái.
Edrychwch ar yr adran digwyddiadau i gael y manylion yn llawn.

Llys yr Esgob Llandyfái | Lamphey Bishops Palace

11. Camu'n ôl i oes y stêm
Dewch i gael blas ar y Diwygiad Diwydiannol yng Ngwaith Haearn Blaenafon - safle hynod o ddiddorol rhad ac am ddim sy'n adrodd hanes y cyfnod allweddol hwn yn hanes Cymru. Cewch eich ysbrydoli gan yr arddangosfeydd sy'n darlunio'r dulliau arloesol o wneud haearn, a bydd y bythynnod a'r siop yn Stack Square yn gyfle i chi gamu i esgidiau gweithiwr a chael blas ar fywyd pan oedd y safle ar ei anterth.

Gwaith Haearn Blaenafon | Blaenavon Ironworks 

12. Bod yn greadigol mewn castell
Beth am ryddhau'r artist sydd ynoch chi'r haf hwn?  Y cwbl sydd arnoch ei angen yw dychymyg, pinnau ysgrifennu, pensiliau a phapur ac yna, i ffwrdd â chi i dreulio diwrnod yn braslunio yn un o safleoedd Cadw.  Neu, os byddai'n well gennych chi neu eich plant liwio, beth am argraffu un o'r taflenni lliwio y mae'r artist nodedig, Pete Fowler, wedi'u creu ar gyfer Cadw?

Gall plant hefyd gymryd rhan yn ein cystadleuaeth greadigol — a bydd Pete Fowler ei hun yn troi'r darluniau yn gomic go iawn.

Taflen lliwio Llywelyn ap Iorwerth gan Pete Fowler | Llywelyn ap Iorwerth colouring-in sheet by Pete Fowler

13. Gweld draig yn y gwyllt
Mae Cwmni Theatr Blackout yn ymweld â safleoedd Cadw'r haf hwn - ac maen nhw'n dod â bwystfil sy'n chwythu tân gyda nhw.  Bydd 'The Reluctant Dragon', un o storïau clasurol Kenneth Grahame wedi'i throsi'n ddrama gan Toby Hulse, yn ymweld â chastell yn eich cyffiniau chi ym mis Gorffennaf ac Awst eleni.

Edrychwch ar yr adran digwyddiadau i gael y manylion yn llawn.

Cynhyrchiad Blackout Theatre Company o ‘The Little Dragon’ — © Blackout Theatre Company | Blackout Theatre Company’s production of ‘The Little Dragon’ — © Blackout Theatre Company

14. Adrodd stori mewn heneb hudolus

Mae plant wrth eu bodd â stori - felly beth am weu eich stori eich hun yn ystod taith gyda'r teulu i un o safleoedd Cadw?  Mae'r llwyfan llechen enwog yng Nghastell Caernarfon ac Amffitheatr Caerleon a lleoedd tebyg yn lleoliadau delfrydol ar gyfer adrodd stori fyrfyfyr.

Castell Caernarfon | Caernarfon Castle

15. Bod yn dyst i frwydrau o'r canoloesoedd
Byddwch yn barod ar gyfer brwydr! Cyfle i weld brwydr ganoloesol â'ch llygaid eich hun yr haf hwn.  Bydd brwydrau aruthrol yn cael eu hailgreu yn safleoedd Cadw yn Llys yr Esgob yn Llandyfái a'r Castell Gwyn a bydd marchogion yn glanio ar Gastell Caerffili a Chastell Dinbych dros benwythnos Gŵyl y Banc ym mis Awst.

Marchogion | Knights