Sgiliau Crefftau Adeiladu Traddodiadol Yng Nghymru

Sgiliau Crefftau Adeiladu Traddodiadol Yng Nghymru

Sgiliau Crefftau Adeiladu Traddodiadol Yng Nghymru

Uwchgynhadledd Sgiliau yng Nghastell Caerffili
22ain Mawrth 2012

Canolbwyntiodd y digwyddiad pwysig hwn ar faterion yn ymwneud â chyflenwi a galw o ran sgiliau crefftau adeiladu traddodiadol. Fe'i trefnwyd gan Grŵp Amgylchedd Hanesyddol Cymru sy'n rhoi cyngor i Weinidog Cymru dros Dai, Adfywio a Threftadaeth. Roedd yn cynnwys cyflwyniadau ac areithiau gan ymarferwyr a rhanddeiliaid yng Nghymru a hefyd yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon. Roedd hyn yn cynnwys dwy brif araith gan Weinidogion Llywodraeth Cymru a gweithdy i hwyluso mewnbwn gan bob un o'r rhai o oedd yn bresennol. Daeth y digwyddiad i ben drwy roi cyngor i'r Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth a arweiniodd at yr Argymhellion Allweddol canlynol (gan gynnwys sefydliadau arweiniol arfaethedig):

Byrdymor (h.y. o fewn 12 mis)

Sicrhau ei bod yn hawdd dod o hyd i gyngor a gwybodaeth: adolygu cronfeydd data a ffynonellau gwybodaeth ar-lein cyfredol ar gyfer ymarferwyr cymwys mewn sgiliau adeiladu traddodiadol a chyflenwyr cynhyrchion ar gyfer adeiladau traddodiadol; hefyd ymchwilio i'r angen/galw am un porth/canolfan ar-lein i gael mynediad i'r gwahanol gronfeydd data hyn (Sgiliau Adeiladu).

Annog perchenogion tai i gymryd camau priodol i gynnal a chadw adeiladau traddodiadol: gellid hwyluso'r gwaith hwn drwy fanteisio ar y diddordeb presennol yn hanes tai a sut i'w hadfer neu eu cynnal a'u cadw, a amlygir gan boblogrwydd rhaglenni teledu megis ‘Grand Designs’ a ‘The Restoration Man’. Mae angen nodi hyrwyddwr dros y cyfryngau a chomisiynu rhagor o erthyglau/rhaglenni teledu, ynghyd ag ymgysylltu â'r cyfryngau cymdeithasol (Cadw a'i adeiladau hanesyddol a'i rwydweithiau cadwraeth, ynghyd â sefydliadau effeithlonrwydd ynni).

Rhaglenni a noddir gan y Llywodraeth i osod esiampl: mae angen annog rhaglenni perthnasol y Llywodraeth i fod yn gyfannol o ran y ffordd y maent yn cael eu cynllunio a'u defnyddio — dylai canlyniadau'r ‘Fargen Werdd’, er enghraifft, gynnwys sgiliau adeiladu traddodiadol yn ogystal ag effeithlonrwydd ynni, fel na pheryglir cyfanrwydd hirdymor eiddo hŷn (y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth, Llywodraeth Cymru).

Sicrhau bod deddfwriaeth, polisi a chanllawiau sydd ar fin cael eu cyhoeddi gan y Llywodraeth yn annog unigolion i gymryd camau priodol i gynnal a chadw adeiladau traddodiadol; cynnull grŵp ‘gorchwyl a gorffen’ byrdymor (sy'n cynnwys cynrychiolwyr llywodraeth ganolog, cenedlaethol a lleol) er mwyn gwneud a chreu cysylltiadau rhwng cyrff treftadaeth sy'n bodoli eisoes, ffrydiau ariannu'r llywodraeth, materion TAW, gweithgarwch datblygu sgiliau ac adfywio cymunedau a'r gwaith o ddiogelu ein treftadaeth (y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth, Llywodraeth Cymru).

Tymor hwy (h.y. o fewn tair blynedd)

Ehangu gwybodaeth: Adolygu a chomisiynu gwaith ymchwil er mwyn sicrhau bod perfformiad deunyddiau ac adeiladau traddodiadol yn cael ei ddeall yn ddigonol a bod arfer gorau yn cael ei ledaenu; comisiynu adolygiad o waith ymchwil cyfredol er mwyn nodi bylchau mewn gwybodaeth am ymddygiad adeiladau hŷn, a all nodi arfer gorau cydgysylltiedig o ran effeithlonrwydd ynni a chynnal a chadw adeiladau hŷn (y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth, Llywodraeth Cymru).

Prif ffrydio gwaith cynnal a chadw: hyrwyddo'r gwaith o gynnal a chadw adeiladau a'r defnydd o ddeunyddiau cynaliadwy fel rhan allweddol o gyrsiau perthnasol mewn colegau AB a phrifysgolion yng Nghymru (y Dirprwy Weinidog Sgiliau Llywodraeth Cymru).

Achredu a chefnogi cymhwysedd: Datblygu rhaglenni hyfforddi ac ‘uwchsgilio’ sy'n arwain at achrediad i'r rhai sydd am gynnal a chadw ac adfer adeiladau o bob math a gwella Datblygiad Proffesiynol Parhaus (DPP) i'r rhai sy'n gweithio ar adeiladau a godwyd cyn 1919 (Sgiliau Adeiladu).

Datblygu cynigion tymor hwy a fydd yn ystyried ei gwneud yn ofynnol i unigolion a sefydliadau gael eu hachredu, cyn gweithio ar adeiladau a godwyd cyn 1919, er mwyn ysgogi'r galw am sgiliau a hyfforddiant a chynnal safonau ansawdd gwaith. Gallai hyn gynnwys ystyried ‘MoT’ ar gyfer adeiladau wedi'i gysylltu, o bosibl, ag adeiladau sy'n werth mwy na swm penodol / sy'n fwy na maint penodol / sy'n uwch nag uchder penodol (Sgiliau Adeiladu).

Er mwyn hyrwyddo cyflogi ymarferwyr wedi'u hachredu ar unrhyw brosiectau a ariennir yn gyhoeddus sy'n werth mwy na swm penodol, sy'n cynnwys adeiladau neu strwythurau a godwyd cyn 1919. Mae Cronfa Dreftadaeth y Loteri eisoes yn annog contractwyr sy'n gweithio ar brosiectau a ariennir gan y Gronfa i sicrhau bod ganddynt yr achrediad angenrheidiol neu eu bod yn gweithio tuag ato. (Y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth Llywodraeth Cymru).

Lawrlwythwch yr areithiau gan Jeff Cuthbert, y Dirprwy Weinidog Sgiliau a Huw Lewis, y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth.

Cyflwyniadau ac areithiau eraill:
Ymhlith Cyfranogwyr eraill i'r Uwchgynhadledd roedd Liz Lucas o Gyngor Bwrdeistref Caerffili ynghylch caffael, Trevor Francis o Grŵp Cynghori ar Sgiliau Adeiladu Traddodiadol a Chynaliadwy Cymru, Jo Riley o Gronfa Dreftadaeth y Loteri, Wyn Pritchard o Sgiliau Adeiladu Cymru, Nell Hellier o Ganolfan Hyfforddi Tywi ynghyd â dau hyfforddai a Marilyn Lewis a John Edwards o Cadw. Cafwyd hefyd safbwyntiau o rannau eraill o'r DU gan Maybelline Gormley o Asiantaeth yr Amgylchedd Gogledd Iwerddon, Ian Walker o Historic Scotland a Rory Cullen o'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn Lloegr.