Hen Gastell y Bewpyr - Gwaith cadwraeth ar y Portsh Mewnol

Hen Gastell y Bewpyr

Hen Gastell y Bewpyr

Yn ystod y cyfnod rhwng mis Tachwedd 2010 a mis Mawrth 2011 cynhaliodd contractwr arbenigol o dan arweiniad Cadw waith cadwraeth ar y gwaith maen y tu mewn i'r portsh mewnol. Roedd angen gwneud y gwaith hwn am fod y gwaith maen a'r cerfiadau maen cywrain y tu mewn i'r portsh mewn cyflwr gwael.

Mae Hen Gastell y Bewpyr yn enghraifft o dŷ cwrt castellaidd mawr. Ychwanegwyd y portsh mewnol (1600 OC) at brif fynedfa'r cwrt yn adeiladau'r de pan oedd Richard Bassett yn berchennog. Mae'r portsh yn enghraifft o uchafbwynt cynllunio'r cyfnod Dadeni ac fe'i hadeiladwyd mewn tair haen gan ddefnyddio addurniadau clasurol Groegaidd. Ymysg nodweddion nodedig eraill mae maen cerfiedig o arfbais y teulu Bassett, addurniadau pen colofn addurnol a manylion ymylon ffris â chornis bargodol. Mae ymchwil ddiweddar a wnaed gan Cadw wedi cysylltu gwneuthuriad y manylion cerfiedig addurnol hyn ag addurniadau tebyg ar le tân y siambr fawr ym Maenor South Wraxall yn Wiltshire.

Mae'r prosiect hwn wedi rhoi'r cyfle i Cadw wneud gwaith cadwraeth/adfer sensitif i ddiogelu'r gwaith maen a'r manylion cerfiedig cain yn ogystal â gwella golwg y portsh mewnol. Ymysg y tasgau a wnaed roedd glanhau arwynebau'r meini y tu allan a'r tu mewn, atgyfnerthu ac atgyweirio manylion y gwaith maen cerfiedig a oedd yn erydu a gosod rhai enghreifftiau penodol o gerrig, capanau drysau coed a gorchuddion to newydd yn lle'r hen rai.