Castell Oxwich — Gwaith Cadwraeth

Gwaith Cadwraeth yng Nghastell Oxwich

Gwaith Cadwraeth yng Nghastell Oxwich

Mae seiri maen o Gadwraeth Cymru, sef cangen gwaith cadwraeth Cadw, bron â gorffen y gwaith o gerfio'r blociau ar gyfer cerrig blaen newydd i brif borth Castell Oxwich. Mae'r ddwy garreg wreiddiol wedi dirywio i'r fath raddau fel bod perygl y gall rhan o'r fynedfa Duduraidd ddymchwel.

Adeiladwyd y porth i Gastell Oxwich gan Syr Rice Mansell ym 1557 sy'n gofiadwy oherwydd y plac addurniadol sydd wedi goroesi'n dda sydd uwchben y bwa sydd â'i arfbais arno.

Gwnaed cerrig blaen gwreiddiol y drws o dywodfaen gwyrdd o chwarel Quarella ym Mhen-y-bont ar Ogwr sydd ddim ar gael mwyach. Defnyddiwyd yr un garreg mewn nifer o henebion eraill yn ne Cymru yn cynnwys cestyll Cadw yng Nghydweli, Ogwr a Weble.

Gan nad yw carreg Quarella ar gael mwyach, cytunwyd mai'r math gorau o garreg i'w defnyddio, sydd o liw ac ansawdd tebyg, fyddai carreg o Fforest y Ddena.

Dechreuodd dau o seiri maen mainc medrus Cadwraeth Cymru o Hwlffordd, Kevin Dalkin a Rob Fear, y gwaith o dorri'r cerrig newydd ar ffurf y cerrig gwreiddiol drwy ddylunio templedi yn seiliedig ar dystiolaeth o gerrig blaen y drws a oedd yn bodoli eisoes. Mae dwy garreg flaen y drws yn pwyso tua hanner tunnell yr un, a bu'n rhaid i'r ddau grefftwr oroesi problemau wrth godi a throi'r cerrig wrth eu haddurno. Maent wedi creu gwaith o'r safon uchaf.

Caiff cerrig blaen newydd y drws eu gosod ddydd Mawrth, 23 Hydref.  Gwahoddir ymwelwyr i gastell Oxwich rhwng 10.00am a 4.00pm i wylio cerrig blaen newydd y drws yn cael eu codi a'u rhoi yn eu lle. Bydd cyfle i siarad ag aelodau o Gadwraeth Cymru am y gwaith a bydd sioe sleidiau yn cofnodi'r gwaith o gerfio'r cerrig yn cael ei dangos.