Gwybodaeth ar adeiladau hanesyddol

Fel arfer bydd adeiladau hanesyddol wedi esblygu dros amser wrth i ffasiynau newid neu wrth i'r angen godi am fwy o le. Gall deall y gwahanol gamau yn natblygiad adeilad helpu i esbonio problemau posibl, fel craciau lle mae hen rannau adeilad yn cwrdd â rhannau newydd.

Gall hen ffotograffau, mapiau a dogfennau roi gwybodaeth ddefnyddiol am ddatblygiad adeilad, a gall archifau lleol a chasgliadau cenedlaethol fod yn ffynonellau ymchwil defnyddiol.

Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru

Mae Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru yn cadw cofnodion ar yr amgylchedd hanesyddol ac yn sicrhau bod gwybodaeth Cadw am leoedd o arwyddocâd hanesyddol arbennig ar gael ar y rhyngrwyd drwy Borth Cymru Hanesyddol. Mae hefyd yn cynnal yr archif genedlaethol ar gyfer yr amgylchedd hanesyddol, Cofnod Henebion Cenedlaethol Cymru, y gallwch ei weld ar-lein yn www.coflein.gov.uk neu drwy wasanaeth ymholiadau am ddim ac ystafell ddarllen gyhoeddus. I gael rhagor o wybodaeth ewch i wefan y comisiwn neu cysylltwch â:

RCAHMW
Plas Crug
Aberystwyth SY23 1NJ

Tel 01970 621200
Fax 01970 627701

Email nmr.wales@rcahmw.gov.uk

Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Mae gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru amrywiaeth eang o ddeunyddiau gwahanol yn ein casgliadau, o lyfrau, cyfnodolion a phapurau newydd i lawysgrifau, mapiau, ffotograffau, peintiadau, archifau, ffilmiau, CDs ac adnoddau electronig. Mae llawer o adnoddau'r llyfrgell ar gael ar-lein, a gellir gweld deunyddiau eraill yn ei hystafelloedd darllen. I gael rhagor o wybodaeth ewch i wefan y llyfrgell, neu cysylltwch â:

The National Library of Wales
Aberystwyth
Ceredigion
Wales
SY23 3BU

Tel 01970 632 800
Fax 01970 615 709

Archifau Cymru

Mae gan swyddfeydd cofnodion y wlad ac archifau eraill yng Nghymru lwyth o wybodaeth hanesyddol. Mae gwefan Archifau Cymru yn gylchgrawn ar-lein a gallwch gael gafael ar wybodaeth am fwy na 7,000 o gasgliadau o gofnodion hanesyddol o 21 o archifau yng Nghymru gydag un chwiliad. Mae'r archifau hyn ar agor i'r cyhoedd a gallwch ddefnyddio'r wefan hon i gynllunio eich ymweliad ac i gael rhagor o wybodaeth. Mae Archifau Cymru yn rhan o Rwydwaith Archifau Cenedlaethol y DU.