Mwy o ddarpariaethau Deddf yr Amgylchedd Hanesyddol a fydd yn dod i rym ar 31 Mai 2017

Eglwys y Santes Fair, Penmarc, Bro Morgannwg

Eglwys y Santes Fair, Penmarc, Bro Morgannwg

Er bod rhai o ddarpariaethau Deddf yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) 2016 wedi bod mewn grym ers mis Mai 2016, roedd angen gwneud gwaith paratoi cyn dwyn y lleill i rym. Roedd dau ymgynghoriad wedi llywio’r gwaith hwnnw, a oedd yn cynnwys creu cyfres o is-ddeddfwriaeth atodol a fydd yn dod i rym ar 31 Mai 2017. Ar yr un diwrnod, bydd y darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2016 yn dod i rym:

Ymgynghori, gwarchodaeth interim ac adolygiadau ar gyfer henebion cofrestredig ac adeiladau rhestredig (Adrannau 3 a 4 a 24 i 26 ac Atodlenni 1 a 2 o Ddeddf 2016)

Mae’r darpariaethau hyn yn sicrhau bod y gwaith cofrestru a rhestru yn fwy agored ac atebol. Cânt eu cychwyn ar ôl sefydlu gweithdrefnau ar gyfer adolygu’r penderfyniadau cofrestru a rhestru yn Rheoliadau Henebion Cofrestredig (Adolygu Penderfyniadau Cofrestru) (Cymru) 2017 a Rheoliadau Adeiladau Rhestredig (Adolygu Penderfyniadau Rhestru) (Cymru) 2017.

Mae gweithdrefnau hefyd wedi’u rhoi yn eu lle ar gyfer cyflwyno hawliadau am ddigollediad sy’n deillio o warchodaeth interim a hysbysiadau atal dros dro. Mae’r gweithdrefnau hynny ar gyfer henebion cofrestredig wedi’u cynnwys yn Rheoliadau Henebion Hynafol (Hawliadau am Ddigollediad) 2017. Mae’r rheoliadau cyfatebol ar gyfer adeiladau rhestredig yn ymddangos yn Rheoliadau Cynllunio (Adeiladau Rhestredig ac Ardaloedd Cadwraeth) (Cymru) (Diwygio Rhif 2) 2017.

Proses symlach o roi cydsyniad heneb gofrestredig (Adran 5 o Ddeddf 2016)

Mae Rheoliadau Henebion Hynafol (Ceisiadau am Gydsyniad Heneb Gofrestredig) (Cymru) 2017 yn rhoi yn eu lle y mecanweithiau sydd eu hangen i weithredu a rheoli system symlach ar gyfer ceisiadau am gydsyniad heneb gofrestredig. Dim ond ar gyfer mân waith buddiol i heneb gofrestredig y bydd proses ymgeisio symlach yn cael ei chaniatáu.

Adennill costau ar gyfer gwaith brys i adeiladau rhestredig (Adran 30(6) o Ddeddf 2016)

Mae Gorchymyn Adeiladau Rhestredig (Gwaith Brys) (Llog ar Dreuliau) 2017 yn pennu cyfradd llog ar gostau gwaith brys sy’n 2% yn uwch na Chyfradd Sylfaenol Banc Lloegr. Mae hyn yn caniatáu i ddarpariaethau Deddf 2016 ar waith brys i adeiladau rhestredig ddod i rym yn llwyr o 31 Mai ymlaen. Yn sgil hynny, bydd awdurdodau lleol yn gallu codi tâl pridiant tir am gostau gwaith brys a hefyd gasglu llog ar unrhyw symiau sy’n ddyledus.

Cofnodion statudol yr amgylchedd hanesyddol (Adrannau 35 i 37 o Ddeddf 2016)

Mae’r adrannau hyn yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i lunio, a chynnal a chadw cofnod amgylchedd hanesyddol ar gyfer ardal pob awdurdod lleol yng Nghymru. Rhaid iddynt hefyd gyhoeddi canllawiau statudol ar sut i lunio a defnyddio’r cofnodion ar gyfer awdurdodau Parciau Cenedlaethol a Cyfoeth Naturiol Cymru. Cyhoeddwyd y canllawiau hynny, Cofnodion Amgylchedd Hanesyddol yng Nghymru: Llunio a Defnyddio, ar 10 Ebrill, gan ganiatáu i’r darpariaethau hyn ddod i rym.

Mae cofnodion amgylchedd hanesyddol yn cyflawni’r ddyletswydd hon ar ran Gweinidogion Cymru. Mae gwefan Archwilio yn caniatáu i’r cyhoedd weld cofnodion amgylchedd hanesyddol ar gyfer ardal pob awdurdod lleol.

Mae testunau llawn y rheoliadau newydd ar gael ar deddfwriaeth.gov.uk.