Adeiladau mewn Perygl

Adeiladau mewn Perygl

Adeiladau mewn Perygl

Cyflwr adeiladau rhestredig yng Nghymru

Un o elfennau allweddol gweithgarwch Cadw mewn adfywio’r dreftadaeth yw cymryd camau sy’n gysylltiedig ag asedau treftadaeth sy’n dirywio.  Rydyn ni wedi bod yn gweithio i ddod o hyd i niferoedd  a mathau’r adeiladau rhestredig yng Nghymru sydd mewn perygl. Gall yr wybodaeth gael ei defnyddio gan yr awdurdodau lleol a Cadw i fwydo strategaethau yn y dyfodol, gan gynnwys rhoi grantiau.  

Mae arolygon o gyflwr adeiladau rhestredig yn cael eu cyflawni yng Nghymru ers mwy na 15 mlynedd. Cyn 2012, roedd yr arolygon yn cael eu comisiynu’n uniongyrchol gan yr awdurdodau lleol gyda chyllid a oedd yn cael ei ddarparu gan Cadw. Ond, ar ddiwedd 2012, er mwyn sicrhau ymagwedd gyson ledled Cymru, penododd Cadw ymgynghorwyr, sef Partneriaeth Handley, i gynnal adolygiad ledled Cymru o gyflwr adeiladau rhestredig dros gyfnod treigl o bum mlynedd, gan arolygu tuag 20% o stoc yr adeiladau rhestredig yng Nghymru bob blwyddyn. Bydd y rhaglen o arolygon yn sicrhau bod cyflwr y cyfan o’r 30,000 o adeiladau rhestredig yng Nghymru yn ystod y cyfnod hwn yn cael ei asesu gan ddefnyddio methodoleg gyson.

Caiff adroddiadau diweddaru rheolaidd eu llunio ac mae’r diweddaraf, ar gyfer 2015, ar gael isod. Mae’r adroddiad yn dangos bod y duedd ynglŷn ag adeiladau sydd mewn perygl yn symud yn y cyfeiriad cywir. Mae nifer yr adeiladau sydd mewn cyflwr ‘mewn perygl’ neu ‘agored i niwed' wedi gostwng ers y data tebyg diwethaf sydd ar gael (2013) ac mae canran yr adeiladau sydd mewn perygl wedi gostwng o 8.92% i 8.54%. Mae’r ffigur yn cael ei gyfrifo drwy ddefnyddio data’r arolygon presennol a’r data diweddaraf sydd ar gael am yr 20% o’r stoc adeiladau sydd wedi’i ail-arolygu yn ystod y flwyddyn ddiwethaf.

Mae gan awdurdodau cynllunio lleol bwerau dros adeiladau rhestredig yn eu hardaloedd – maen nhw’n cael cyflwyno hysbysiadau statudol os ydyn nhw’n gofidio am gyflwr adeiladu rhestredig a bydd yr arolwg hwn yn fodd i awdurdod cynllunio lleol dargedu adeiladau unigol sydd mewn perygl yn ei ardal. Gall Cadw – a rhai o’r awdurdodau lleol yng Nghymru - gynnig grant at waith trwsio ar adeiladau rhestredig sydd mewn perygl, a bydd y data o’r gwaith arolygu hwn yn cael ei ddefnyddio i sicrhau bod y grantiau a gynigir yn canolbwyntio ar yr adeiladau hynny sydd yn y perygl mwyaf ledled Cymru.