Henebion mewn Perygl

Henebion mewn Perygl

Henebion mewn Perygl

Arolwg o Henebion mewn Perygl

Mae Wardeiniaid Henebion Maes Cadw wedi bod yn  monitro henebion cofrestredig ers 1985. Y Wardeiniaid yw’r pwynt cyswllt cyntaf rhwng Cadw a pherchenogion a meddianwyr safleoedd. Ymwelir â'r henebion cofrestredig bob pum mlynedd ac yn ystod yr ymweliadau hyn mae’r Wardeiniaid yn asesu i ba raddau mae’r safle wedi gwella/dirywio, yn dosbarthu llenyddiaeth, yn darparu cynlluniau rheoli a rhoi cyngor amgylcheddol, ac yn ymdrin ag ymholiadau a phroblemau.

Mae system fonitro'r Wardeiniaid Henebion Maes, sydd wedi darparu 25 mlynedd o ddata a gyhoeddwyd mewn adroddiadau sirol a chrynodebau Cymru gyfan bellach wedi'i gwella er mwyn cefnogi Arolwg o Henebion mewn Perygl. Bydd yr arolwg yn creu sail gadarn o dystiolaeth i lywio’r gwaith o warchod a diogelu'r amgylchedd hanesyddol yng Nghymru, fel y nodwyd yn amcanion Llywodraeth Cymru a'r fframweithiau deddfwriaethol ehangach.

Bydd y broses o bennu lefel risg heneb yn seiliedig ar asesiad o'i chyflwr presennol, tueddiadau o ran ei chyflwr a'r graddau y mae'n agored i fygythiadau amrywiol. Bydd gwybodaeth am waith monitro a gwerthuso, sydd ar gael i'r cyhoedd drwy ddatganiad blynyddol, yn codi proffil cyhoeddus henebion cofrestredig.

Cynhelir yr arolwg mewn partneriaeth â sefydliadau eraill. Bydd Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru (CBHC) yn cynnal arolwg cydgysylltiedig o'r awyr. Bydd data am henebion mewn perygl ar gael i CBHC ac ymddiriedolaethau archaeolegol Cymru i lywio penderfyniadau o ran blaenoriaethu arolygon a gwaith cloddio.