Cestyll a Muriau Tref Edward I yng Ngwynedd

Castell Caernarfon

Castell Caernarfon

Cestyll Biwmares, Caernarfon, Conwy a Harlech oedd y cestyll mwyaf ysblennydd a adeiladodd y Brenin Edward yng Nghymru. Yng Nghaernarfon a Chonwy, adeiladwyd trefi newydd o fewn muriau anferth yr un amser â’r cestyll eu hunain. Dechreuwyd y gwaith ar y cestyll i gyd a’i gwblhau i raddau helaeth yn ystod y cyfnod rhwng 1283 a 1330. Y cestyll hyn, yn unigol ac ar y cyd, yw'r enghreifftiau gorau o bensaernïaeth filwrol ddiwedd y drydedd ganrif ar ddeg yn Ewrop, sydd wedi goroesi. Mae’r pedwar castell a’r ddwy set o furiau tref gyda’i gilydd wedi eu cofrestru ar Restr Treftadaeth y Byd yn 1986 fel Safle Treftadaeth y Byd Cestyll a Muriau Trefi’r Brenin Edward yng Ngwynedd.

Yn 2004, cyhoeddodd Cadw ei gynllun rheoli cynhwysfawr, cyntaf ar gyfer Safle Treftadaeth Y Byd er mwyn gofalu am y safle ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. Gan ein bod wedi cyflawni llawer o’r amcanion ynddo, ac ymgynghori’n helaeth gyda’r gymuned leol a’r rhanddeiliaid, rydym wedi paratoi cynllun rheoli newydd drafft ar gyfer y deng mlynedd nesaf.

Daeth y cyfnod ymgynghori ffurfiol ar y cynllun rheoli newydd i ben ar 9 Ionawr 2017. Rydym wrthi’n ystyried yr holl sylwadau a gyflwynwyd cyn i ni gwblhau’r cynllun yn derfynol. Bwriedir cyhoeddi’r cynllun ar ddiwedd mis Gorffennaf 2017.

Mae mwy o wybodaeth am Gestyll a Muriau Trefi’r Brenin Edward yng Ngwynedd ar wefan UNESCO yn cynnwys datganiad am Werth Cyffredinol Eithriadol, ac yn y cynllun rheoli drafft isod.