Llangollen

Llangollen

Llangollen

Mae Llangollen yn adnabyddus fel tref fechan ag adeiladau brics coch godidog a sylweddol ar lannau afon Dyfrdwy. Ymhlith ei rhinweddau mae’r bont, y rheilffordd dreftadaeth, y gamlas, Plas Newydd — cartref Merched Llangollen — a safle Eisteddfod Gerddorol Ryngwladol Llangollen. Y tu hwnt i’r nodweddion unigol hyn mae hanes dyfnach o dref hyˆn â strydoedd troellog a lonydd bach ag adeiladau carreg a phren.

Mae olion yr hanes cyfoethog hwn wedi goroesi ar ffurf y patrymau stryd ac adeiladau, sy’n creu nodweddion unigryw Llangollen. Gyda’i gilydd, maent yn helpu i adrodd stori trawsnewid tref wledig fach yn gyrchfan i ymwelwyr yn y cyfnod Sioraidd a llwyddiant a methiant tref ddiwydiannol ffyniannus Fictoraidd . Mae ei thrawsnewidiad fel canolfan i ymwelwyr yn yr 20fed ganrif yn dibynnu ar y cymeriad hanesyddol hwn, a ddylai gael ei ddiogelu a’i barchu er budd trigolion ac ymwelwyr y dyfodol.

Nid yw’r astudiaeth hon o nodweddion hanesyddol Llangollen wedi’i chyfyngu i’r ardal gadwraeth ac mae’n amrywio o’i rhannau cynharaf i ddatblygiadau mwy modern. Gellir defnyddio’r astudiaeth hon i lywio datblygiad yn y dyfodol o fewn y dref a’r cyffiniau. Dylai helpu i lywio’r gwaith o reoli newid mewn adeiladau rhestredig ac anrhestredig o fewn yr ardal gadwraeth yn ogystal â gweithredu fel canllaw ar gyfer materion dylunio yn yr ardal gadwraeth a thu hwnt.

Mae cymaint o elfennau diddorol i rywun sydd am ddysgu mwy am hanes a chymeriad hanesyddol Llangollen.