Seintiau Celtaidd, Llefydd Ysbrydol a Phererindodau

Capel Sant Gofan

Teitl: Etifeddiaeth y Seintiau Celtaidd
Dyddiad: Ebrill 2011
Crëwr: Touchstone Heritage Management Consultants & Associates

Mae'r cynllun yn archwilio stori Cristnogaeth yng Nghymru o tua 400 OC i 1100 OC, sy'n cwmpasu Oes y Seintiau (5ed/6ed ganrif) a datblygiad canolfannau gwleidyddol yn ogystal â chrefyddol o'r 7fed ganrif.  Mae hefyd yn nodi'r effaith a gafodd y stori hon ar "hanes, diwylliant ac enaid" Cymru.

Y dull gweithredu
Mae'r cynllun yn amlinellu'r hanes, yr archeoleg a'r chwedlau sy'n gysylltiedig â'r stori. Mae'n nodi bod "diddordeb mewn seintiau, safleoedd sanctaidd a phererindod yn mynd y tu hwnt i faterion sy'n ymwneud â chred. Nid oes angen bod wedi proffesu unrhyw ffydd i fwynhau hanesion y seintiau".

Mae'r holl ddull gweithredu yn canolbwyntio ar adrodd storïau. Mae'n awgrymu y dylid mabwysiadu arddull cylchgrawn, gyda lluniau cartŵn o bosibl (yn debyg i gelf o'r oesoedd canol). Y bobl (h.y. y seintiau eu hunain a'r rheini y daethant i gysylltiad â hwy) ynghyd â'r llefydd sy'n gysylltiedig â hwy, yw'r ffocws allweddol ar gyfer y stori hon. Mae hefyd yn nodi bod y storïau hyn yn aml yn seiliedig ar chwedlau yn hytrach na chofnodion hanesyddol gywir a bydd angen eu dehongli yn y fath fodd i'r ymwelydd.

Nod y cynllun yw cyflwyno fframwaith ar gyfer dehongli'r stori hon ledled Cymru yn ogystal ag ar lefel clwstwr lleol. Mae rhai enghreifftiau o'r dull clwstwr wedi'u cynnwys yn y ddogfen at ddibenion eglurhaol. Mae hefyd yn cadarnhau nifer o lwybrau pererindod y dylid eu dehongli ar gyfer cynulleidfaoedd newydd, yn ogystal â gwneud awgrymiadau ar gyfer pecynnau ymwelwyr yn gysylltiedig â'r stori.