Cestyll fel cartrefi mawr

Castell Rhaglan

Castell Rhaglan

Roedd rhai perchnogion wedi gwella ac ailadeiladu eu cestyll i greu cartrefi mwy cyfforddus. Yng Nghastell Rhaglan, cynhaliodd William Somerset (1549-89), trydydd iarll Caerwrangon, welliannau i ddarparu llety crand a fyddai’n addas ar gyfer bonheddwr o’i statws ef. Ailadeiladodd y Neuadd Fawr ac Adain y Swyddfeydd (gyda llety ar gyfer staff) ac ychwanegodd yr Oriel Hir (lle byddai darluniau’n cael eu dangos a byddai’r teulu a gwesteion yn gallu gwneud ymarfer corff).  Yn ogystal, adeiladodd erddi prydferth.

Mae cestyll y Waun, Wrecsam a Chastell Powis, Powys (mae’r ddau yn eiddo i’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac ar agor i’r cyhoedd) yn enghreifftiau o gestyll a newidiwyd yn gartrefi mawr gan eu perchnogion.