Cestyll y bedwaredd ganrif ar bymtheg

Castell Coch

Castell Coch

O ddiwedd y ddeunawfed ganrif, dangosodd llawer o bobl ddiddordeb mewn pensaernïaeth ganoloesol. Roedd rhai pobl gyfoethog wedi ailfodelu eu tai er mwyn iddynt edrych fel cestyll, neu hyd yn oed wedi adeiladu rhai newydd. Dangosodd y cestyll hyn fod eu perchnogion yn gyfoethog, ond ni chawsant eu hadeiladu i’w hamddiffyn hwy neu eu tir.

Mae Castell Coch ger Caerdydd ac mae yng ngofal Cadw. Fe’i codwyd rhwng 1860 a 1880 ar ran ardalydd Bute, a wnaeth ffortiwn o ddociau Caerdydd. Roedd yn berchen ar adfeilion castell canoloesol a chyflogodd y pensaer William Burges i’w ailadeiladu. Roedd William Burges yn arbenigwr mewn dylunio canoloesol ac yn ogystal â’r castell ei hun, cynlluniodd y dodrefn a’r addurniad yn fanwl iawn.

Mae Castell Penrhyn, ger Bangor, Gwynedd yn eiddo i'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac mae ar agor i’r cyhoedd. Fe’i hadeiladwyd tua 1820 ar gyfer teulu’r Pennant a wnaeth ffortiwn yn cyflenwi llechi ar gyfer toeon tai.