Gweinidog yn lansio Amgueddfa'r Lleuad yn Abaty Tyndyrn

Dydd Iau 10 Mai 2018

  • © Amgueddfa'r Lleuad — Luke Jerram

    © Amgueddfa'r Lleuad — Luke Jerram

  • © Amgueddfa'r Lleuad — Luke Jerram

    © Amgueddfa'r Lleuad — Luke Jerram

Bydd yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas, Gweinidog Diwylliant, Twristiaeth a Chwaraeon Llywodraeth Cymru, yn lansio Amgueddfa'r Lleuad am 6.30pm ar ddydd Llun 14eg Mai yn Abaty Tyndyrn

Bydd y cydweithrediad arbennig hwn rhwng Cadw a Phartneriaeth AHNE Dyffryn Gwy yn dod â gwaith celf byd-enwog Amgueddfa'r Lleuad, sy'n cyrraedd yn syth o Gemau'r Gymanwlad yn Awstralia, i Abaty Tyndyrn (o Fai'r 14eg hyd yr 20fed) yn rhan o Ŵyl Afon Dyffryn Gwy.

Mae Amgueddfa'r Lleuad yn osodwaith celfyddyd loerol rhyfeddol gan yr artist rhyngwladol Luke Jerram. Wrth i'r nos gau amdanom, bydd cyfuniad o ddelweddau lloerol a goleuni'r lleuad, saith metr o led, sydd ynghrog yn uchel yn adfeilion Abaty Tyndyrn, yn dod yn fyw â goleuni, a hynny i sain amgylchynol un o weithiau'r cyfansoddwr Dan Jones sydd wedi ennill gwobrau BAFTA ac Ivor Novello. Trwy ddefnyddio delweddau gan NASA, mae pob centimedr o'r cerflunwaith yn cynrychioli 5 km o wyneb y lleuad.

Meddai'r Arglwydd Elis-Thomas, Gweinidog Diwylliant, Twristiaeth a Chwaraeon Llywodraeth Cymru:

“Mae'n bleser mawr gen i weld bod Croeso Cymru a Cadw wedi gallu cefnogi'r digwyddiad hwn a fydd yn elfen arall i ddenu pobl i awyrgylch unigryw Abaty Tyndyrn. Mae Dyffryn Gwy yn un o Ardaloedd o Harddwch Naturiol Eithriadol Cymru, ac mae'n wych gweld y gwaith celf yma'n denu hyd yn oed fwy o ymwelwyr i'r lleoliad hudol hwn. Edrychaf ymlaen at weld y lleuad yn codi uwchben Abaty Tyndyrn nos Lun.”

Mae'r lleuad wedi denu ymwelwyr i'r Abaty o hyd a lled y wlad yn y gorffennol hefyd, am fod Abaty Tyndyrn wedi bod yn gyrchfan i bererinion ers canrifoedd. Wedi i Reilffordd Dyffryn Gwy agor yn 1876, daeth Abaty Tyndyrn yn lle ffasiynol iawn i deithio iddo, yn enwedig i weld y lleuad fedi, yn codi drwy ffenestr rhosyn yr Abaty. Roedd hyn werth ei weld a denodd filiynau o ymwelwyr yno yn yr 1880au.

Dim ond un o'r digwyddiadau artistig a fydd yn cael eu cynnal yn ystod Gŵyl Afon Dyffryn Gwy yw Amgueddfa'r Lleuad. Mae'r rhaglen yn cynnig cyfle i fwynhau trochi yng ngolau'r lloer ymysg adfeilion rhamantaidd yr Abaty, i gerdded ar ‘daith y pererin’ i Amgueddfa'r Lleuad, neu i ymuno â Chylch Athroniaeth Tyndyrn i fwynhau tamaid o athronyddu wrth wylio'r lleuad lle byddent yn ceisio ateb y cwestiwn, ‘Y Lleuad, beth mae'n ei olygu?’

Mae Gŵyl Afon Dyffryn Gwy'n ŵyl uchelgeisiol ddwyflynyddol a ysbrydolwyd gan y tirlun, dan arweiniad pobl broffesiynol yn y celfyddydau sy'n cydweithio â'r bobl sy'n byw ledled Dyffryn Gwy. Ei nod yw ysbrydoli a herio syniadau pobl, i newid y ffordd y meddyliwn am bethau ac amdanom ein hunain, a'r ffordd yr ydym yn ymwneud â'n hamgylchedd, ein cymdogaethau a gyda'n gilydd.

Arweinir yr ŵyl gan Bartneriaeth AHNE Dyffryn Gwy gyda chymorth ariannol gan Gyngor Celfyddydau Lloegr a Chyngor Celfyddydau Cymru, y Gronfa Datblygu Cynaliadwy, Asiantaeth yr Amgylchedd, Comisiwn Coedwigaeth Lloegr, Croeso Cymru a Cadw.

Trwy archwilio'r thema Coed a Choedwigoedd, mae Gŵyl Afon Dyffryn Gwy 2018 wedi ei hymwreiddio ei hun yn y coedwigoedd sy'n diffinio Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol (AHNE) Dyffryn Gwy. Mae bron i 27% o'r AHNE o dan goed, ac mae'r goedwig yn dilyn yr Afon bron yn ddi-dor am 30 milltir. Mae digwyddiadau'r ŵyl wedi eu cysylltu â'i gilydd drwy gyfrwng sioe'r ŵyl ‘Heart to Hart’, sef stori dylwyth teg yn ymwneud â'r goedwig sy'n gwau drwy'r rhaglen. Ar Fai'r 12fed, byddwn yn dod at ein coed yn ystod diwrnod ‘cyff-rous’ o ddadleuon, sgyrsiau, ffilmiau, cerddoriaeth a gosodweithiau celf, oll wedi'u canolbwyntio ar y fforest, yng Nghynulliad y Goedwig yn Neuadd y Sir yn Nhrefynwy. Bydd yno lu o siaradwyr adnabyddus ac arbenigwyr ym maes coed.

Ewch i www.wyevalleyriverfestival.co.uk i lawrlwytho Rhaglen Gŵyl yr Afon, lle gallwch hefyd gael yr amseroedd a'r tocynnau.