7 Ffordd o Ddarganfod Hanes Brawychus Cymru dros gyfnod Calan Gaeaf

Dydd Llun 22 Hydref 2018

Daw cestyll a safleoedd hanesyddol Cymru’n fyw ym mis Hydref, wrth i Cadw gynnig cyfres o ddigwyddiadau arswydus i’r teulu cyfan.

O ysgol hud a lledrith yng Nghastell Rhaglan i daith gerdded ysbrydion gyda’r nos yng Nghastell Dinbych, dyma saith digwyddiad dychrynllyd fydd yn dadorchuddio gorffennol goruwchnaturiol Cymru dros gyfnod Calan Gaeaf.

1. Ewch ar helfa ysbrydion iasol

Bydd Castell Caernarfon yn cynnal diwrnod dychrynllyd dros gyfnod Calan Gaeaf, a bydd gwahoddiad i ymwelwyr ddilyn criw brawychus, wrth iddyn nhw grwydro coridorau tywyll y Castell a dringo’i dyrau dychrynllyd. Gall ymwelwyr hyd yn oed fentro lawr i’r dwnsiwn arswydus – os ydyn nhw’n ddigon dewr. 

Ond mae mwy nag ysbrydion a bwganod ar gael. Gall pobl sy’n hoffi gweithgareddau Calan Gaeaf llai ofnus fwynhau cerfio pwmpenni, paentio wynebau a thowcio am afalau — sy’n addas i’r teulu oll.

Dydd Sadwrn 27 Hydref  11am–3.30pm


2. Ewch i gael eich Drysu a’ch Dychryn


Ni fydd pobl sy’n ymweld â drysfa enwog Castell Caerffili eisiau mynd ar goll yn ormodol dros gyfnod Calan Gaeaf, gan fod cymeriadau arswydus yn llechu yn ei llwybrau cudd.

Am ddeuddydd yn unig, bydd y Ladi Werdd a’r Ddrychiolaeth Goch, yn ogystal â sawl cymeriad arall, yn codi ofn ar deuluoedd diniwed wrth iddyn nhw grwydro Drysfa Gilbert – efallai y cewch hunlun gydag ambell un hefyd!
A – gan nad yw’r ddrysfa ddychrynllyd at ddant pawb – bydd y castell hefyd yn cynnig llwybr llawn hwyl i’r teulu a sesiynau cerfio pwmpenni i ymwelwyr o bob oed.

Dydd Sadwrn 27 tan ddydd Sul 28 Hydref 11am–4pm


3. Ewch i gael hyfforddiant mewn ysgol hud a lledrith


Yn ystod mis Hydref, gall pobl fentrus neidio ar eu hysgub a mynd draw i Gastell Rhaglan i roi cynnig ar bob math o bethau sy’n ymwneud â dewiniaeth mewn penwythnos hudolus o hwyl goruwchnaturiol.

Bydd nifer o gemau a gweithgareddau, yn ogystal â llwyth o greaduriaid brawychus i’w cyfarfod ar hyd y ffordd.

Dydd Sadwrn 27 tan ddydd Sul 28 Hydref 11am–4pm


4. Ewch ar daith o gwmpas y Gwaith Haearn hanesyddol i ddysgu am ei hanes arswydus


Wrth iddi nosi, caiff pobl sy’n ymweld â Gwaith Haearn Blaenafon wahoddiad i ddysgu am straeon a llên gwerin Blaenafon a Blaenau Gwent, a darganfod chwedlau hynafol y Mynyddoedd Duon.
Hefyd, gall gwesteion sydd eisiau cynhesu ar ôl cael blas ar yr ias fwynhau diod poeth a phice ar y maen - drwy garedigrwydd y safle.

Dydd Sul 28 Hydref, Dydd Mercher 31 Hydref a Dydd Sul 4 Tachwedd 7pm–9pm   

Archebwch le ymlaen llaw ar gyfer y digwyddiad hwn drwy ffonio Gwaith Haearn Blaenafon ar 01495 792615. Dim ond ar gyfer oedolion mae’r daith yn addas.


5. Dilynwch lwybr brawychus o gwmpas caer ganoloesol


Gall pobl sy’n hoffi Calan Gaeaf fynd draw i Gastell Cricieth am ddiwrnod o ysbrydion a ias i’r teulu cyfan.

Bydd digon o weithgareddau arswydus i’w mwynhau, gan gynnwys llwybr goruwchnaturiol drwy’r gerddi hynafol, ble dylai ymwelwyr gadw llygad am wrachod sy’n bwrw swynion ofnadwy.

Dydd Mercher 31 Hydref 11am–4pm


6. Dewch i gael diwrnod Calan Gaeaf llawn hwyl!


Mae gwahoddiad i deuluoedd ddod i Gastell Rhuddlan ganol wythnos am brynhawn brawychus.

Bydd straeon ysbryd, gweithdai crefft ar thema Calan Gaeaf a chyfle i addurno bisgedi. Hefyd, bydd y 200 plentyn cyntaf i gyrraedd mewn gwisg yn cael gwobr siocled arbennig.

Dydd Mercher 31 Hydref 11am–4pm


7. Ewch ar daith gerdded ysbrydion gyda’r nos


Dros gyfnod Calan Gaeaf, bydd Castell Dinbych yn agor ei ddrysau gyda’r hwyr am noson iasol ar y Daith ‘Wal Wichlyd.’ Byddwch yn barod i gael eich dychryn wrth i chi grwydro’r castell brawychus a muriau’r dref.

Dydd Mercher 31 Hydref 6pm–7pm 

Mae’n rhaid archebu lle ymlaen llaw. Ffoniwch Castell Dinbych ar 01745 813385.

I weld y rhaglen digwyddiadau Calan Gaeaf yn llawn ewch i www.cadw.wales.gov.uk/events neu dilynwch @CadwWales neu @CadwCymru ar Twitter a chwiliwch am Cadw ar Facebook.

Neu gallwch ymaelodi â Cadw drwy fynd i cadwmembership.service.gov.wales a chael mynediad diderfyn i dros 100 o safleoedd hanesyddol am gyn lleied â £1.50 y mis.