‘Sgwatwyr’ dychmygol yn meddiannu Castell Coch, wrth i’r artist rhyngwladol Laura Ford fyfyrio ar orffennol chwedlonol y castell

Dydd Iau 14 Chwefror 2019

Mae Cadw ac Oriel TEN yn cyflwyno arddangosfa o waith newydd gan Laura Ford yng ngwanwyn 2019

Arddangosfa Castell Coch

Arddangosfa Castell Coch

Mae Laura Ford yn dadorchuddio cyfres o gerfluniau newydd yng nghastell eiconig Cymru, Castell Coch, a gwahoddir ymwelwyr i ddarganfod dros 20 o weithiau sydd wedi eu creu gan un o artistiaid cyfoes mwyaf blaenllaw’r DU.

Cafodd Castell Coch ei gomisiynu gan Drydydd Marcwis Bute yn y 1870au a’i adeiladu gan William Burges ar sylfeini caer o’r 13eg ganrif. Mae’r castell un ai’n stori dylwyth teg gothig neu’n gofeb i ddygnwch canoloesol, yn ddibynnol ar ba mor rhamantus ydych chi. Mae nifer yn ystyried y castell yn ffwlbri pensaernïol, ac mae Laura Ford yn myfyrio ar ei orffennol chwedlonol ac yn dychmygu cenhedlaeth newydd o drigolion anthropomorffig.

Caiff torf o ymyrwyr arallfydol sydd wedi’u saernïo’n grefftus â llaw eu cuddio a’u datgelu o fewn pensaernïaeth y castell wrth i ffigyrau ymddangos mewn clogynnau, yn eu cwrcwd neu’n hedfan o’r trawstiau. Mae ailddadansoddiad Ford o’r llên gwerin a’r gelf werin, sydd mor gynhenid i argraff y cyhoedd o’r castell, yn troi’n rhyfeddol ac weithiau’n sinistr. Mae ei ffigyrau maint plentyn yn gyffyrddadwy dros ben, wedi eu rendro mewn efydd, jesmonite a serameg, ac yn gwisgo rhwymau gwych o wlân a ffelt. Mae eu hosgo’n bwrpasol ddynol, ac mae’n hawdd dweud mai pobl ydyn nhw.

Mae Ford yn dychmygu sgwrs uniongyrchol rhwng y gorffennol a’r presennol; sgwrs ble mae parot-blant yn heidio i darfu ar ddathliadau yn y neuadd wledda; mae mwncïod yn rhedeg reiat yn siambr yr Arglwyddes Bute ac mae’n ymddangos fel bod marchogion yn cael eu llorio yn y clos. Mae pob darlun yn destament i lwyddiannau Ford fel cerflunydd a storïwraig.

Mae’r arddangosfa ar agor i’r cyhoedd o 30 Mawrth — 6 Mai 2019.
Mae mynediad i’r arddangosfa wedi’i gynnwys ym mhris tocyn mynediad arferol y safle.

Dywedodd yr Arglwydd Elis-Thomas, y Gweinidog Diwylliant, Twristiaeth a Chwaraeon:

"Rwy'n falch iawn y byddwn yn gallu dangos gwaith Laura Ford eleni yn lleoliad eiconig Castell Coch. Bydd y bartneriaeth newydd hon rhwng Cadw ac Oriel TEN yn rhoi cyfle i ymwelwyr weld celf gyfoes anhygoel, yn un o'n cestyll mwyaf adnabyddus yng Nghymru".

"Mae gan y sector celfyddydau, diwylliant a threftadaeth ran bwysig wrth greu cymuned fywiog, amrywiol a diddorol i drigolion ac ymwelwyr. Rwy'n gobeithio y bydd yr arddangosfa unigryw hon yn annog pobl lleol ac thu hwnt i ymweld â Chastell Coch, gan agor cyfleoedd i gyffroi ac ysbrydoli ein hymwelwyr mewn ffyrdd annisgwyl yn ystod ein 'Blwyddyn Darganfod' eleni."

Ynglŷn â’r artist

Ganwyd Laura Ford yng Nghaerdydd ac astudiodd yn y Bath Academy of Art o 1978-82 ac yn Chelsea School of Art o 1982-83. Mae Ford yn unigryw gan iddi gael ei chysylltu â’r mudiad Cerfluniau Prydeinig Newydd ar ôl cymryd rhan yn arddangosfa The Sculpture Show yn Serpentine Gallery + the Hayward yn 1983, yn ogystal â’r British Art Show 5 yn 2000 a chynrychioli Cymru yn 51fed Biennale Fenis yn 2005. 

Mae ei gwaith, sy’n rhyfeddol, yn ffraeth ac weithiau’n fygythiol, mewn nifer o gasgliadau cyhoeddus gan gynnwys casgliad celf Llywodraeth Prydain, Amgueddfa Genedlaethol Cymru a’r Tate Gallery, Llundain. Mae Laura yn byw yn Llundain.