Y Storm Fawr — 13 safle, 13 stori

Mae profiad digidol y Storm Fawr yn rhoi cipolwg unigryw i ddefnyddwyr ar ddigwyddiadau trychinebus 25–26 Hydref 1859.

  • Caergybi

    Caergybi

  • Aberystwyth

    Aberystwyth

  • Point Lynas

    Point Lynas

  • Porth-gain

    Porth-gain

  • Cwm-yr-Eglwys

    Cwm-yr-Eglwys

  • Little Haven

    Little Haven

Gan ddefnyddio ap Cadw i’ch tywys, dyma restr o’r 13 lleoliad yng Nghymru lle gallwch archwilio’r hanes rhithwir …

1. Moelfre — lleoliad 1

Stori am arwr go iawn sydd yng Ngwylfan yr RNLI. Gall defnyddwyr sy’n ymweld â’r ganolfan glywed hanes Joe Rogers – morwr o Oes Fictoria a beryglodd ei fywyd wrth geisio achub y rhai oedd ar fwrdd y Royal Charter yn y Storm Fawr.

Lleoliad yr offer: Gwylfan yr RNLI ym Moelfre, LL72 8HY.

2. Moelfre — lleoliad 2

Gan ddefnyddio technoleg realiti estynedig, mae’r profiad digidol newydd yn galluogi defnyddwyr i fynd yn ôl mewn amser ac ail-fyw oriau olaf y Royal Charter, agerlong hwyliau a oedd yn cludo teithwyr.
Mae cynnwys fideo yn dangos y llong enwog yn gwibio o amgylch arfordir Moelfre, yn ymlafnio yn erbyn y gwynt a’r llanw cyn taro’r creigiau a suddo, a cholli 450 o fywydau diniwed.

Lleoliad yr offer: Gwylfan yr RNLI ym Moelfre, LL72 8HY.

3. Llangallo, Moelfre — lleoliad 3

Yn y lleoliad hwn, gall defnyddwyr glywed adroddiad gan Charles Dickens, lle mae’n sôn amdano’n cwrdd â ficer lleol, y Parchedig Steven Jones Hughes, ac yn dweud pa mor benderfynol oedd y ficer i adnabod pob corff a ganfuwyd ar ôl llongddrylliad y Royal Charter.

Lleoliad yr offer: Eglwys Sant Gallgo, Llanallgo, LL72 8NE.

4. Y Rhyl

Drwy gyfrwng stori sy’n cael ei hadrodd drwy luniau a sain, caiff defnyddwyr yr ap gipolwg ar y dasg enfawr oedd o flaen tîm Bad Achub y Rhyl, a lwyddodd i achub chwe aelod o griw sgwner yr Oriental a oedd wedi mynd i drybini.

Lleoliad yr offer: Gorsaf Bad Achub y Rhyl, LL18 3YP.

5. Caergybi

Llwyddodd y Great Eastern, agerlong hwyliau â chorff haearn wedi’i dylunio gan Brunel, i oroesi’r Storm Fawr, ond bu’n frwydr a hanner.
Mae ap y lleoliad hwn yn rhoi darlun byw i ddefnyddwyr o’r frwydr rhwng natur a dyfeisgarwch dyn drwy gyfrwng adroddiad sain ‘byw’, sy’n cael ei gyflwyno gan newyddiadurwr ar fwrdd y llong yn ystod ei thaith hyrwyddo o amgylch Cymru.

Lleoliad yr offer: Gorsaf Bad Achub RNLI Caergybi, SY23 1JY.

6. Aberystwyth

Yn Aberystwyth, gall defnyddwyr glywed am gyfyng-gyngor trychinebus yr harbwrfeistr Robert Pugh, pan fethodd â chynnau goleuadau’r harbwr ar noson y Storm Fawr...

Lleoliad yr offer: Gorsaf Bad Achub RNLI Aberystwyth, SY23 1JY.

7. Ceinewydd

Yng Ngheinewydd, mae technoleg realiti estynedig yn mynd â defnyddwyr yn ôl i noson y storm a’r adeg y dinistriwyd Goleudy Ceinewydd, neu’r Pot Pupur fel y byddai’n cael ei alw, gan achosi i 11 o longau fethu â chanfod eu ffordd i ddiogelwch.
Roedd sgwneri a badau pysgota fel y Louisa Jane, y Catherine, y Mary Anne a’r Major Nannery ymhlith y rhai gafodd eu darganfod wedi’u dryllio yn dilyn hyn.

Lleoliad yr offer: Plac y ‘STORM’ ar wal Pier Ceinewydd (y tu ôl i Glwb Hwylio Ceinewydd).

8. Aberporth

Yn Aberporth llusgwyd saith bad pysgota allan i’r môr a chawsant eu chwalu’n gyrbibion.
Ar ôl y storm, ychydig iawn o gynnyrch oedd ar ôl i helpu â’r dasg enfawr o geisio adnabod gweddillion y badau.
Bydd profiad digidol y Storm Fawr yn darparu cynnwys unigryw i ddefnyddwyr Aberporth, ac yn dangos faint o longau y llwyddwyd i’w hadnabod yn Aberporth.

Lleoliad yr offer: Ewch i faes parcio’r traeth a cherddwch dros y tywod i weld gweddillion corff pren hen long.

9. Cwm-yr-Eglwys

Drwy gyfrwng technoleg realiti estynedig, gall defnyddwyr yr ap yn y lleoliad hwn ail-fyw’r adeg pan gafodd Eglwys Sant Brynach ei tharo gan don fawr a achoswyd gan y storm.

Lleoliad yr offer: Cwt gofalwr y Maes Parcio.


10. Porth-gain

Roedd barc y Carolina, a oedd wedi’i chofrestru yn Nenmarc, wedi’i docio yn harbwr Porth-gain ar adeg y Storm Fawr.
Yn ffodus iawn roedd y criw yn ddiogel ar y tir ac ni chollodd neb ei fywyd, ond rhwygwyd y llong yn ddarnau gan rym y storm, gan ddinistrio Harbwr Porth-gain, a difetha ased economaidd hollbwysig i’r diwydiant chwarela lleol.
Yn y lleoliad hwn, gall defnyddwyr weld golygfeydd o ddinistr a darganfod a gafodd y Storm effaith bositif neu negyddol ar gymunedau gwledig gorllewin Sir Benfro.

Lleoliad yr offer: y panel ‘Croeso i Borth-gain’ ger yr harbwr ym Mhorth-gain, SA62 5BN.

11. Aber Bach

Gall defnyddwyr yn y lleoliad hwn ddarganfod gweddillion slŵp y True Bess, a chlywed hanes ei Chapten dewr, wrth edrych i lawr o’r awyr drwy gyfrwng drôn digidol sy’n hedfan o amgylch y pentir i gyfeiriad Bae Musselwick.
Lleoliad yr offer: y panel ‘Croeso i Aber Bach’, ger Tafarn Deuluol a Thŷ Bwyta’r Castell, SA62 3UG.

12. Dinbych-y-pysgod

Yn Amgueddfa ac Oriel Gelf Dinbych-y-pysgod y mae un o’r ychydig faromedrau storm sydd ar ôl, dyfais arloesol a ddyluniwyd gan y Llyngesydd Robert Fitzroy i helpu i atal trychinebau tywydd eithafol yn y dyfodol.
Drwy gynnwys unigryw ar yr ap, gall defnyddwyr ddysgu sut y ffurfiwyd y Swyddfa Feteorolegol ac am gyfraniad Fitzroy i’r fenter, a sut yr arweiniodd hyn at gyhoeddi rhagolygon y tywydd am y tro cyntaf erioed ym mhapur newydd The Times.

Lleoliad yr offer: Amgueddfa Dinbych-y-pysgod, SA70 7BP.

13. Ynys y Barri

Ar adeg y Storm Fawr, roedd slŵp y Merlin, un o nifer o longau bach a oedd yn cario cargo o amgylch yr arfordir, ar ei ffordd yn ôl i’r Barri ar ôl mynd â llwyth o galch i Gaerdydd.
Cafodd ei dal yn y storm, a daethpwyd o hyd i’w gweddillion ar y creigiau ger Trwyn y Cnap.
Gall defnyddwyr edrych i lawr o’r awyr, drwy gyfrwng drôn digidol, a theithio dros y môr i ddarganfod gweddillion y llong a chlywed stori drist dau frawd ifanc y bu bron iawn iddynt lwyddo i gyrraedd adref.

Lleoliad yr offer: Canolfan Ymwelwyr yr RNLI, Ynys y Barri, CF62 5TQ.