Castell Penfro

Castell Penfro © Catherine Collins

Castell Penfro © Catherine Collins

Mae gan Gastell Penfro hanes hir a diddorol, ac roedd hi tua 1093 pan adeiladodd Arnulf de Montgomery beili mewnol bach yn sefyll ar ddiwedd y pentir.

Mae'r gorthwr o ddiwedd y 12fed ganrif yn nodwedd ragorol ac yn newydd-deb pensaernïol, am fod ganddo dŵr silindrog enfawr gyda chromen carreg anarferol. Mae'r holl ystafelloedd yn gylchol ac mae'r gorthwr yn bron i 80 troedfedd o uchder. Gwaith William Marshal oedd hyn, y dyn a oedd yn gyfrifol am ail-luniad cyfan y castell mewn carreg ar ddiwedd y 12fed ganrif / dechrau’r 13eg. Nodwedd arall diddorol o’r castell yw'r porthdy, a oedd â rhagdwr cymhleth a dim llai na thri phorthcwlis.

Mae’r golygfeydd o'r brig yn aruthrol a safle amddiffynnol naturiol y castell ar benrhyn creigiog yn edrych dros Aberdaugleddau yn amlwg ar unwaith. Mae gan y brif ystafell ar ail lawr y Gorthwr ddwy ffenestr allanol a addurnwyd gan fowld dant ci a phen cerfiedig.

Mae’r bwa mur bylchog  tu mewn i'r porthdy yn dipyn o bos, er y byddai'n ymddangos i fod o ychydig o ddefnydd wrth wastrodi goresgynwyr a oedd mewn gwirionedd wedi mynd i mewn i'r castell dan orfod. Eto, mae'r porthdy, yn gyffredinol, yn amddiffyniad cadarn sy'n profi sgil a soffistigeiddrwydd penseiri milwrol yn y Canol Oesoedd.

Ymddiriedolaeth elusennol breifat sy’n berchen ar ac sy’n rheoli Castell Penfro.

www.pembroke-castle.co.uk